Trăng Sáng Ngàn Vạn Dặm – Tung Hổ Khứu Hoa

Chú cừu nhỏ của Minh Nguyệt lớn dần. Cỏ thu lớn tốt, bụng chú cừu tròn vo. Lần này Minh Nguyệt bế nó lên, cô bé thấy nó nặng hơn rồi. Chú cừu theo Dương Kim Phượng lên núi. Bà sợ nó bị lạc nên nhuộm màu tai cho nó. Gà vịt trong nhà cũng được nhuộm màu để tránh nhầm lẫn với nhà hàng xóm.

Chú cừu nhỏ bị chấy, những con chấy to đùng bám trên tai hút máu. Minh Nguyệt giúp nó bắt chấy. Bắt được con nào, cô bé kẹp giữa hai móng tay cái, con chấy bẹp dí. 

Dương Kim Phượng thấy Minh Nguyệt vừa về đã lo bắt chấy cho cừu, bà liền trách cô bé vài câu: “Về nhà chẳng lo học hành gì, chỉ biết ôm cừu.”

Minh Nguyệt thơm chú cừu nhỏ. Nó lớn rồi, không còn là cừu con nữa.

Giờ cô bé ở nội trú. Từ lớp tám, lớp chọn bắt buộc phải nội trú, thứ sáu tan học mới được về nhà. Minh Nguyệt vẫn gầy nhom, chẳng thấy phát triển gì. Dương Kim Phượng biết cô bé hiểu chuyện nên dồn việc ăn thịt vào cuối tuần khi Minh Nguyệt về.

Dương Kim Phượng hỏi Minh Nguyệt muốn ăn gì, Minh Nguyệt hỏi Đường Đường: “Em muốn ăn gì?”

Đường Đường nghĩ một lát: “Mản thầu chiên!”

Minh Nguyệt cười: “Hai chị em mình đúng là đồng lòng, cùng một ý nghĩ!”

Trong nhà đốt lò đất, chiếc nồi rất lớn, dùng để nấu cháo, hầm rau, đun nước nóng. Xửng hấp cũng to, vừa nặng vừa đen. Nhà hàng xóm họ Mạnh chuyên làm xửng hấp, năm đồng một cái, dùng được mấy năm trời. Thôn Tử Hư có không ít thợ thủ công, nhưng công việc dần mai một, thợ vá đáy nồi, thợ sửa cổng sắt, thợ mài kéo mài dao… Không ai nhớ rõ những người thợ và những âm thanh ấy đã biến mất từ bao giờ.

May mắn là công việc bán đậu phụ của Dương Kim Phượng vẫn khá tốt. Dù thế nào, người ta vẫn phải ăn đậu phụ chứ.

Thịt ba chỉ được rang cháy cạnh, vàng ươm hai mặt, hầm chung với miến, khoai tây và cà tím thành một nồi lớn. Dương Kim Phượng mang một củ tỏi tươi ra, cả nhà cùng ăn. Đây là tỏi tươi hái từ đầu hè, tỏi tươi ngon, vừa ngọt vừa cay, khi ăn vào miệng có vị rất mạnh.

Thịt thơm, màn thầu cũng thơm, chỉ có miệng dính tỏi là mùi hôi. Đường Đường hà hơi vào Minh Nguyệt, Minh Nguyệt cũng hà hơi lại con bé. 

Cả nhà ăn uống no nê đến ợ hơi, rất thỏa mãn, rất hài lòng. Minh Nguyệt cảm thấy có một chút thôi thúc muốn viết gì đó. Chiếc máy may là bàn học của cô bé, cô bé ngồi xuống đó, định ghi lại những chuyện hôm nay.

Cô bé vốn nghĩ chuyện nhỏ nhặt thì không đáng để viết, nhưng trong những cuốn sách cô bé mượn, các đại thi hào cũng viết rất nhiều chuyện nhỏ. Minh Nguyệt đọc thấy rất thú vị nên cũng bắt chước. Cô bé phát hiện mình rất dễ thay đổi. Mới hôm trước còn xúc động với Đỏ và Đen, mà nay lại chỉ muốn viết về món thịt hầm và màn thầu chiên.

Mùa thu hoạch đã qua. Tai Minh Nguyệt không nghe thấy tiếng đậu tương nổ lách tách dưới cái nắng thu gay gắt nữa, nhưng sân nhà trải đầy hạt cao lương. 

Năm nay Dương Kim Phượng mượn được máy tách hạt của người ta, rất tiện lợi, không cần phải dùng dùi chọc từng hàng như trước nữa. Trời nắng đẹp, Dương Kim Phượng đang dùng cái cào để đảo cao lương ngoài sân. Minh Nguyệt nghe thấy, bèn đặt bút xuống đi ra.

Vì thấy cô bé viết bài, Dương Kim Phượng sợ Đường Đường làm phiền nên bảo Đường Đường ngủ trưa ngoài hành lang.

Đường Đường ngủ say đến mức mấy con ruồi đậu trên mặt cũng không tỉnh.

Dương Kim Phượng thấy Minh Nguyệt đi ra, nói: “Không cần con làm đâu, vào viết bài đi.”

Minh Nguyệt tìm cái xẻng gỗ: “Con viết xong rồi ạ. Máy tách hạt tách sạch thật đấy?”

Dương Kim Phượng nói: “Cũng còn sót một chút, nhưng vẫn đỡ vất vả hơn ngày trước nhiều.” Bà cảm thấy người chế tạo ra máy gặt, máy tách hạt thật tài giỏi. Điều đó cho thấy vẫn phải học hành, học giỏi mới chế tạo được những chiếc máy giúp người ta đỡ vất vả như thế. Dù sao thì người dân thường làm ruộng bao nhiêu năm, cũng chẳng ai nghĩ ra việc chế tạo cái máy này.

“Con phải học hành chăm chỉ, lớn lên làm công việc dùng đầu óc thì không phải lao động chân tay vất vả. Con xem, bây giờ làm ruộng cũng dễ hơn những năm trước rồi.”

Minh Nguyệt nói: “Vẫn mệt. Chừng nào có người máy thay người làm ruộng thì tốt.”

Dương Kim Phượng dừng cào: “Người máy là cái gì?”

Minh Nguyệt cười: “Con nghĩ chơi thôi ạ. Người máy là thứ người ta có thể điều khiển, bảo nó làm gì nó làm nấy.”

Dương Kim Phượng hừ một tiếng: “Con đừng có học theo Bát Đẩu. Hắn ta suốt ngày nghĩ mấy chuyện không đâu, giữa lúc bận rộn này lại cứ ở nhà viết viết vẽ vẽ, không biết định làm gì.”

Minh Nguyệt hỏi: “Chú ấy đang viết tiểu thuyết ạ?”

Dương Kim Phượng không hiểu tiểu thuyết là gì, bà phê phán Bát Đẩu một hồi, nhân cơ hội này giáo dục Minh Nguyệt.

Minh Nguyệt thầm nghĩ, chú Bát Đẩu có một sở thích cũng tốt. Suốt ngày chỉ biết cày ruộng làm lụng thì có gì vui? Nhưng đang mùa thu hoạch bận rộn thế này, nếu chú Bát Đẩu không làm việc thì cũng không hay…

Kết quả cuộc thi văn học được công bố. Trương Lôi không đạt giải gì. Đây là điều thầy Cao đã lường trước. Thầy chỉ dặn Trương Lôi đừng nói ra. Nhưng không hiểu sao chuyện này vẫn bị lộ ra. Các bạn học nói rằng đáng lẽ nên để Lý Minh Nguyệt đi thử mới phải.

Có vài bạn nữ nói thẳng trước mặt Minh Nguyệt. Minh Nguyệt có một tâm lý kỳ lạ. Một mặt cô bé thấy những lời này sẽ làm Trương Lôi tổn thương, mặt khác lại ngầm thừa nhận: Có lẽ mình đi thi sẽ đoạt giải.

Cô bé vốn không có ý thức cạnh tranh mạnh mẽ. Có lẽ là do vào lớp chọn, có lẽ là do đọc thêm vài cuốn sách, tóm lại, cô bé đã có những thay đổi tinh tế: Mình chưa chắc đã không làm được.

Nhưng ngoài miệng vẫn phải khách sáo: “Đừng nói thế. Mình đi cũng chưa chắc đã được giải, mình cũng không có kinh nghiệm.”

Nói xong, Minh Nguyệt còn thấy mình hơi giả tạo.

Trương Lôi mặc bộ quần áo mới, nhưng nét mặt không vui. Chiếc áo khoác màu sắc rực rỡ, khoác lên người, cô bé trông như một con gà trống lông màu tươi sáng, vừa kiêu hãnh vừa lạnh lùng. 

Minh Nguyệt nghe nói quần áo của Trương Lôi được gửi từ Tô Châu về. Cô bạn vào bưu điện thị trấn để nhận bưu kiện. Nơi đó, Minh Nguyệt cảm thấy vừa bí ẩn vừa cao cấp, nhưng chẳng liên quan gì đến mình.

Cô bé lại hỏi bài Trương Lôi. Trương Lôi nói không biết. Minh Nguyệt đành phải đi hỏi giáo viên.

Thầy Cao vô tình phát hiện ra những cuốn sách cô bé đang đọc và khen vài câu. Đây là niềm khích lệ lớn lao đối với Minh Nguyệt. Thầy Cao nói chỗ thầy cũng có vài cuốn sách, Minh Nguyệt muốn xem thì có thể mượn. 

Thầy Cao là người như vậy, nói chuyện với học sinh nào cũng rất thân mật. Thầy vừa mới kết hôn, cả người thầy trông rất rạng rỡ, cứ như cả thế giới đều là chữ hỉ màu đỏ.

Phía sau trường là khu nhà ở của giáo viên, một dãy nhà cấp bốn. Cuối tuần các thầy cô sẽ về làng của mình, đây chỉ là nơi ở tạm thời. Khu đất trong sân được chia thành từng ô ngay ngắn, trồng rau, thục quỳ và hoa móng tay. Những loài hoa đó cứ đúng mùa là nở rộ chỉ sau một đêm, người ta không hề hay biết, chỉ đến khi nhìn thấy mới thốt lên một câu cảm thán: Hoa đã nở rồi!

Nhà ăn nằm đối diện dãy nhà cấp bốn. Học sinh có mang theo lương thực sẽ gửi đến phòng làm bánh màn thầu, cân đo rồi đổi lấy phiếu lương thực. Lần nào Minh Nguyệt cũng giao mười cân, tám cân. Nhiều hơn thì đi xe đạp mang đến cũng mệt.

Thầy Cao mới cưới nên dĩ nhiên tự nấu ăn, không như thầy Đại. Thầy Đại ở một mình trong phòng ký túc xá đơn, ăn cơm cùng học sinh ở căng tin. Cuộc sống của các giáo viên đối với học sinh vô cùng bí ẩn. 

Khi thấy thầy Đại xuất hiện ở căng tin, thầy không thấy ngại ngùng, nhưng học sinh lại cảm thấy là lạ. Minh Nguyệt nhớ lại lần đầu tiên cô gặp cô giáo tiểu học trong nhà vệ sinh khô*, cô đã rất kinh ngạc, vì cô nghĩ giáo viên chỉ ăn cơm chứ không đi vệ sinh.

*Nhà vệ sinh khô là chỉ nhà vệ sinh hố, không có hệ thống thoát nước, chất thải được ủ/thu gom rồi mang đi làm phân bón.

Thầy Đại không thân thiện như thầy Cao, mặc dù thầy cũng không hề dữ dằn. Minh Nguyệt cảm thấy thầy đối xử với mọi học sinh gần như nhau, không nóng không lạnh, chỉ làm những gì cần làm và tuyệt đối không bộc lộ cảm xúc. 

Học sinh không biết nghe từ đâu, nói rằng thầy Đại muốn chuyển đi nhưng không thành. Các bạn nữ trong lớp rất thích bàn tán về thầy Đại, có lẽ vì thầy trông có vẻ khác biệt.

Trước giờ học, mấy bạn nữ ngồi gần đó bàn tán rằng tóc thầy Đại hình như có dùng keo vuốt, nghi ngờ thầy có phải đang hẹn hò không. Trương Lôi mặt lạnh ngắt ngắt lời họ: “Các cậu không thấy vô vị sao? Đến trường là để học hay là để bàn tán về giáo viên?”

Minh Nguyệt đang nghe thấy rất thú vị, cô bé rất thích nghe người ta nói hươu nói vượn, tự nhiên bị ngắt ngang, cảm thấy chưa đã.

“Lý Minh Nguyệt, cậu có thể kéo bàn lùi lại một chút không? Chật quá.” Trương Lôi quay đầu nhìn Minh Nguyệt. Minh Nguyệt kéo bàn lùi lại một chút. Trên bàn cô bé có đặt một cuốn sách, bìa ghi tuyển tập gì đó, Trương Lôi nhìn lướt qua: “Cậu mượn của thầy Cao à?”

Minh Nguyệt gật đầu.

Trương Lôi nói: “Thầy giáo chỉ khách sáo thôi, cậu lại đi mượn thật.”

Minh Nguyệt nói: “Nếu thầy Cao không muốn cho mượn thì thầy đã không nói nhà thầy có sách.”

Bài văn của Trương Lôi là tốt nhất khối, cô bé không muốn bất kỳ ai vượt qua mình, và cô bé cũng tự tin rằng không ai có thể. Cô bé thậm chí còn tự mình sáng tác đối liên, điểm này không ai sánh bằng.

Lời nói của Minh Nguyệt không thể bắt bẻ được, điều này khiến Trương Lôi lại nảy sinh chút nể phục và cả sự chán ghét đối với cô bạn.

“Cậu đọc những sách gì?”

“Mình đọc tất cả, thấy hay thì đọc.”

“Sách của cậu đều là mượn hết à?”

“Ừ, đều là mượn.”

Khóe miệng Trương Lôi hơi bĩu xuống.

“Cậu mượn được cũng giỏi đấy.”

“Mình rất giữ gìn sách của người ta, không làm hỏng đâu.”

Nói đến đây thì hai người không còn gì để nói nữa, mỗi người tự học. Minh Nguyệt cảm thấy động lực học tập của mình tăng thêm một tầng, đó chính là sự thù địch thoắt ẩn thoắt hiện của Trương Lôi. Cô bạn không nói rõ, nhưng nó giống như cơn gió, không nhìn thấy nhưng cảm nhận được.

Thế nhưng, Trương Lôi vẫn rất ít nói chuyện với người khác. Những lời cô bạn nói với Minh Nguyệt đã là tổng cộng những gì cô bạn nói với tất cả mọi người khác rồi.

Vào một buổi trưa nọ, có người báo rằng có người tìm Minh Nguyệt ở cổng trường. Minh Nguyệt vội vã chạy ra.

“Chú Bát Đẩu, sao chú lại đến đây?” Minh Nguyệt thấy trên tay lái xe đạp của chú treo một chiếc túi ni lông màu đỏ lớn.

Bát Đẩu đưa đồ cho cô bé: “Thím Phượng Hà nhà chú gả con gái, mọi người đều đến ăn đại tiệc rồi. Bà cháu gắp thức ăn mang về, sẵn tiện cho mấy đứa nhỏ như cháu đổi khẩu vị.”

Cả một túi đầy thức ăn và nước canh. Chạm mu bàn tay bào vẫn còn nóng.

“Chú đi mua phân bón, bà cháu nhờ chú tiện đường mang đến cho cháu.”

Minh Nguyệt thích ăn đại tiệc. Trên tiệc có đủ thứ, món nguội, món nóng, thịt chân giò… Món ăn được gắp về, đun sôi lại trong nồi thì càng ngon hơn. Minh Nguyệt vui mừng khôn xiết mang về ký túc xá. Các bạn nữ vây quanh ồn ào, mọi người đưa đũa dài ngoằng, tranh nhau gắp lia lịa.

Chỉ có Trương Lôi không tới. Minh Nguyệt gọi cô bạn: “Trương Lôi, cậu cũng ăn đi?”

Trương Lôi lạnh lùng nhìn. Cô bé cảm thấy những người bạn cùng lớp trước mắt như một lũ heo tranh ăn, không có trật tự, không biết xấu hổ, ăn đồ thừa mứa của người khác mà cũng vui vẻ đến thế. Họ đều là con nhà nông, vì vậy mà tranh ăn, tận cốt tủy vẫn không thể lên nổi mặt bàn được, chẳng khác gì súc vật.

“Mình không ăn đồ thừa của người khác.”

Minh Nguyệt xé một miếng màn thầu, thả vào chén cơm để chấm nước sốt, chấm xuôi chấm ngược, chấm cho thấm đẫm. Miếng màn thầu rung rinh, rồi cô bé mới đưa vào miệng.

Ăn đại tiệc thì làm gì có chuyện không gắp đồ ăn mang về. Gắp về ăn mới ngon.

Không ai bận tâm đến sự thanh cao của Trương Lôi. Món ăn trong tiệc quá ngon. Cả nhóm ở nội trú ăn uống đạm bạc quá, lại đang tuổi dậy thì cần phát triển, thấy chút chất béo nào cũng như hổ đói.

Trương Lôi cảm thấy Lý Minh Nguyệt cũng chỉ có vậy. Mặc dù thấy cô bạn đọc nhiều sách, nhưng tư tưởng không thay đổi, hành vi vẫn là người nông thôn. Trương Lôi cảm thấy hối hận vì trước đây đã đánh giá cao Minh Nguyệt.

“Trương Lôi, thật sự không ăn à? Ngon lắm đấy!” Không biết ai gọi cô bạn một câu, Trương Lôi rất bực mình, trực tiếp bước ra khỏi ký túc xá.

Đợi mọi người ra vòi nước rửa bát, Trương Lôi mới trở về, cô bé muốn nghỉ trưa một chút.

Trong ký túc xá chỉ có Minh Nguyệt đang quét dọn. Trương Lôi bước vào, mở hết cửa sổ ra.

“Lý Minh Nguyệt, sau này cậu đừng mang thứ này vào ký túc xá ăn nữa, nặng mùi quá.”

“Bình thường tụi mình cũng ăn cơm trong ký túc xá mà.”

Căng tin rất nhỏ, chỉ nấu và bán cơm, không có chỗ cho họ ngồi ăn.

“Bình thường ăn cơm đâu có mùi nặng như thế, mùi xông lên khó chịu.”

Minh Nguyệt không hiểu: “Cũng đâu phải ăn c*t.”

Trương Lôi ngạc nhiên: “Sao cậu lại nói năng th* t*c như vậy? Cậu không phải đang đọc danh tác thế giới sao?”

Minh Nguyệt nói: “Sao mình lại th* t*c? Tác giả viết danh tác thế giới còn đi nặng nữa mà, cậu thấy tác giả không th* t*c phải không? Đại văn hào đi nặng cũng không thể thơm tho được chứ?”

Trương Lôi nói: “Không ngờ cậu lại giỏi ngụy biện như vậy.”

Cô bạn nở một nụ cười khinh miệt. Minh Nguyệt không thèm để ý. Cô bé biết Trương Lôi đối với ai cũng vậy. Muốn Trương Lôi nể trọng, chỉ có cách thi cử giỏi hơn cô bạn này.

Cho đến tận mùa đông, Minh Nguyệt vẫn luôn thi đua với Trương Lôi xem ai dậy sớm hơn, ai đến lớp đầu tiên. Nhưng phòng học mùa đông quá lạnh, vừa mở miệng, hơi lạnh đã xộc thẳng từ cổ họng vào phổi, khiến người ta không kìm được mà ho. Minh Nguyệt đút tay vào ống tay áo khoác. Khi cần lật trang sách, cô bé dùng miệng ngậm lấy tờ giấy để lật trang.

Học sinh bàn nhau sau giờ tự học sáng sẽ ra chợ thị trấn uống súp cay và ăn quẩy. Minh Nguyệt không dám tiêu tiền, nhưng sau đợt tuyết đầu mùa, cô bé cũng đi cùng mọi người một lần.

Tuyết rơi khá dày. Trước các quán ăn sáng ở thị trấn bốc lên khói trắng. Khuôn mặt người ẩn hiện trong màn hơi sương.

Sao ở thị trấn lại bán nhiều đồ ăn ngon đến thế, thật là bực mình. Bánh bao chiên, bánh rán đường, bánh nhân rau… muốn gì cũng có? Chỉ thiếu tiền thôi.

Minh Nguyệt luôn mơ tưởng những món này bày đầy một bàn, muốn ăn gì thì ăn. Thực tế là cô bé gọi một bát súp cay và hai cái quẩy, trái tim cô bé đã rỉ máu mất rồi.

Một miếng quẩy, một ngụm súp. Bữa ăn này vào bụng, đôi chân cô bé cũng ấm lên.