Trăng Sáng Ngàn Vạn Dặm – Tung Hổ Khứu Hoa

Lý Thu Tự chưa đi. Anh lái xe đi hỏi thăm đường vòng quanh, tìm đến ủy ban xã. Nói là ủy ban xã, nhưng chỉ có vài căn phòng, một nửa cái sân, trước cổng trồng đầy hoa thục quỳ. Khi anh bước vào, vừa hay gặp một người bước ra. Người này khoảng bốn mươi tuổi, là bí thư chi bộ, hỏi anh tìm ai.

Sau khi giải thích rõ mục đích, bí thư chi bộ nhìn Lý Thu Tự từ trên xuống dưới: “Cậu nói là nhà Dương Kim Phượng à? Gia cảnh nhà bà ấy thì cũng thế thôi, không có lao động chính trong nhà. Cậu hỏi cái này làm gì?”

Lý Thu Tự cảm thấy giọng điệu của ông ta không được kiên nhẫn lắm, bèn giải thích vài câu. Bí thư chi bộ đầy vẻ nghi ngờ: “Tài trợ cho Lý Minh Nguyệt? Cậu là người thân gì của cô bé?”

“Tôi không phải là người thân gì của cô bé cả.”

“Thế cậu làm vậy để làm gì?” Bí thư chi bộ hít một tiếng, không tin chuyện này, lê dép đi ra ngoài.

Lý Thu Tự giao tiếp với ông ta không được thuận lợi, bèn xin số điện thoại của chính quyền thị trấn. Lần này, anh nói rất rõ ràng, anh lái xe đến đó một chuyến, để lại bản sao chứng minh thư, số điện thoại liên lạc, rồi nhanh chóng xác nhận phương thức tài trợ. Khi hoàn tất mọi việc, trời đã gần hoàng hôn.

Ráng chiều rực rỡ chiếu rọi, cả mảng sân rực lên màu đỏ.

Dương Kim Phượng vừa dẫn Đường Đường về. Bà vừa vào thôn đã nghe người ta nói nhà có khách quý, đi xe hơi, về cùng Minh Nguyệt để mua gà.

Dương Kim Phượng không tin lắm. Hôm nay bà có việc chính là đi đến nhà người chị em họ ở miếu Nhị Lang bên cạnh. Trường tiểu học ở thôn Tử Hư đã thành nơi nguy hiểm, trận tuyết đêm giao thừa làm đổ nửa bức tường, may mắn không làm ai bị thương, nhưng thị trấn thông báo không được phép tiếp tục dạy học. Bọn trẻ ở đây, khai giảng hè phải chuyển sang nơi khác học. Gần nhất là miếu Nhị Lang, cách khoảng ba bốn dặm đường, trường tiểu học ở đó còn hơn trăm học sinh. Theo ý của phòng giáo dục, dù nhà không sập thì cũng sẽ bị thu hồi và sáp nhập trường.

Tại sao lại đi đến nhà chị em họ? Có một việc mà Dương Kim Phượng đã suy nghĩ rất lâu rồi. Khả năng của bà chỉ giới hạn trong việc làm đậu và trồng trọt. Gặp phải chuyện khó, bà liền gục ngã, yếu ớt không chịu nổi đòn. Bà ngày càng già đi, mắt sẽ mờ, lưng sẽ còng, biết đâu ngày nào đó ông trời sẽ bắt bà đi. Ai mà dám chắc? Nhưng đứa nhỏ thì còn quá nhỏ! Dương Kim Phượng ngày đêm không yên, hễ nghĩ đến đứa nhỏ, mặt bà tái mét như ánh trăng.

Con trai út của người chị em họ đã lập gia đình nhiều năm nhưng không thể sinh con. Hai năm trước, họ bàn với bà muốn nhận nuôi Đường Đường, nhân lúc con bé còn nhỏ, chưa biết chuyện. Dương Kim Phượng không đồng ý. Dù khổ đến mấy, khó khăn đến đâu cũng không có lý do gì để cho con người khác, đâu phải thời ba năm đói kém. Bà không tin mình không thể nuôi nấng hai đứa trẻ lớn lên.

Nhưng cuộc sống có cách khiến người ta phải cúi đầu. Vừa hay trường trong thôn bị đổ. Điều này tám phần là ý của ông trời. Dương Kim Phượng càng suy nghĩ càng thấy là ý của ông trời, mệnh trời không thể làm trái. Bà trằn trọc cả đêm không ngủ, ngồi suốt. Đợi Minh Nguyệt vác lồng gà đi cùng người ta, bà mới lấy vạt áo lau khóe mắt, nắm tay Đường Đường đi đến miếu Nhị Lang.

Gia đình họ khá giả, sân mới xây, sàn xi măng bóng loáng. Hai vợ chồng gặp Đường Đường rất nhiệt tình, lúc thì cho ăn kẹo, lúc thì ôm chơi. Họ cũng không bận tâm là con trai hay con gái, chỉ cần là một đứa trẻ, đều quý giá vô cùng. Dương Kim Phượng hỏi Đường Đường có thích nhà cô chú họ không, Đường Đường thích.

Thích là tốt rồi, Dương Kim Phượng lặp lại câu này trong lòng. Mọi việc không thể quá gấp, cần có một con dốc thoải để xuống xe. Bà sắp xếp cho Đường Đường ở lại nhà họ năm ngày một tuần để đi học, cuối tuần về nhà. Ở nhà họ, con bé sẽ được hưởng phước, từ từ quen thân, quấn quýt với họ, như vậy mới dễ giải quyết.

Đường Đường không biết gì cả, Minh Nguyệt cũng vậy.

Dương Kim Phượng không định nói với bất cứ ai. Ba bốn dặm đường, ngày thường có nghĩa lý gì? Nhấc chân một cái là đến. Hôm nay đi bộ về, cả người mệt mỏi rã rời.

Đã đến giờ cơm tối. Minh Nguyệt nướng bánh dẹt không men, làm hành tây muối chua, rồi múc hai bát cháo loãng ngũ cốc đặt lên chiếc bàn bát tiên ngoài cửa, gọi Dương Kim Phượng và Đường Đường vào ăn cơm.

Bọng mắt Dương Kim Phượng chảy dài, như thể hạt đậu bị ngâm nước to lên chỉ sau một đêm.

“Sao bà nghe nói con dẫn người ta về nhà mua gà?”

Minh Nguyệt biết người ta sẽ bàn tán, vì Lý Thu Tự lái chiếc xe hơi màu đen.

“Đến giữa trưa vẫn chưa bán được, cuối cùng mới có một người thành phố muốn mua. Chú ấy đi xe ô tô, lỡ gà ị lên xe người ta thì làm sao được?”

Dương Kim Phượng phê bình: “Con gan thật đấy, con còn bé lại dẫn đàn ông về nhà, nhà không có người lớn, con có phải là thiếu khôn không?”

Minh Nguyệt bênh vực Lý Thu Tự: “Con có gọi thím Bồ rồi, thím ấy giúp con làm gà. Chú ấy tốt bụng lắm, năm ngoái còn mua chuông gió của con, năm nay tình cờ gặp lại ở Hoa Kiều Tử. Thấy gà nhà mình chưa bán được, chú ấy tốt bụng mới hỏi mua.”

Dương Kim Phượng rất nghiêm khắc: “Biết người biết mặt mà không biết lòng, con nít con biết gì?”

Minh Nguyệt thầm nghĩ, con biết chứ. Cô bé không dám cãi lời bà, chỉ nói: “Bà cứ đi hỏi ông Lượng xem, với cả ông Chu Hưng Dân ở thôn Tam Quan ấy, họ biết nhìn người mà?”

“Biết nhìn người gì? Hai người họ quen người này hay sao?”

“Chú ấy còn mua rau của ông Chu Hưng Dân, ông ấy bán một đồng là được, chú ấy lại đưa năm đồng. Ông Lượng nói người này nhân nghĩa. Trên đời này đâu chỉ toàn là thứ chó má như Phùng Kiến Thiết.”

Minh Nguyệt mắng xong, đưa luôn hai trăm đồng cho Dương Kim Phượng. Dương Kim Phượng nghe nói là người kia lén để lại, bèn nói: “Sau này nếu gặp lại, trả lại cho người ta, đáng bao nhiêu thì lấy bấy nhiêu.”

Hai trăm đồng này Dương Kim Phượng dùng khăn tay đỏ gói lại, giấu dưới chiếu.

Tháng năm lại đến, mùa nông vụ cũng theo đó mà tới. Mặt đất vẫn thay đổi màu sắc, mặt trăng mọc lên, to lớn và vàng rực treo lơ lửng trên đồng lúa mì. Đêm đó, Minh Nguyệt nằm trong phòng ngủ vẫn nghe thấy tiếng chim c* gáy. Nằm gối đầu lên âm thanh đó, mấy tháng nay, cô bé bỗng trở nên thư thái. Thứ đè nặng trong lòng cô bé đã bị một sức mạnh nào đó dịch chuyển đi, không còn quá quan trọng nữa.

Cô bé dồn hết sức vào việc học, rất nhiệt huyết, như cây trồng hạn hán được tưới nước dồi dào, điên cuồng vươn lên. Bạn bè trêu chọc cô bé, ai cũng nói Lý Minh Nguyệt chắc chắn đã được bón phân hóa học, học hành hăng say lắm. Minh Nguyệt thầm nghĩ lời này hay thật.

Khoảng thời gian ven đường bắt đầu phơi lúa mì, người đưa thư đến nhà, giao cho Dương Kim Phượng một thùng đồ. Mở ra xem, bà cũng không nhận ra cái gì là cái gì, chỉ biết là đồ dùng học tập. Lúc đó cánh tay bà chưa lành hẳn, nhưng không thể nghỉ ngơi nữa, bà vội vàng đạp xe ba bánh đến thị trấn tìm Minh Nguyệt.

Bạn bè xúm xít quanh Minh Nguyệt xem. Tài liệu học tập của họ nghèo nàn đến đáng thương, phải dựa vào giáo viên. Đặc biệt là các môn khoa học tự nhiên và tiếng Anh, giáo viên phải tranh thủ giờ không lên lớp để chép kín một bảng đen. Hoặc là đến huyện mua sỉ những bộ đề hai đồng, không được một xu hoa hồng, còn phải tốn tiền đi lại.

Chưa ai từng thấy nhiều tập sách bài tập đến thế, lại còn mới tinh, trên có đóng dấu đỏ của nhà sách Tân Hoa. Nhà sách Tân Hoa chắc chắn là nơi thần thánh, chỉ có trên huyện mới có. Trong một chiếc hộp nhỏ đựng một vật màu bạc, các bạn không biết là gì, hỏi Minh Nguyệt.

“Mình không biết.”

“Ai gửi cho cậu mà cậu không biết à?”

Thứ này cầm trong tay không nặng, rất nhỏ gọn. Trương Lôi không tham gia vào sự huyên náo này. Các bạn thấy cô bạn hiểu biết rộng, bèn mang đến nhờ cô bạn nhận diện. 

Trương Lôi liếc mắt nhìn qua, nói: “Đây là máy mp3.”

Trương Lôi cũng có một cái, do mẹ mua từ Tô Châu mang về dịp Tết. Cô bé không bao giờ mang đến trường, sợ mất, cũng sợ có người mượn. Bên trong thực ra chỉ có vài bài hát, nghỉ hè cô bé nghe đi nghe lại.

Lý Minh Nguyệt làm sao có được thứ này? Trương Lôi kinh ngạc. Học sinh ở thị trấn giỏi lắm cũng chỉ có cái máy nghe nhạc cá nhân là đã ghê gớm lắm rồi. Trương Lôi cảm thấy khó chịu, như thể bị xúc phạm. Với hoàn cảnh gia đình của Lý Minh Nguyệt, không nên có thứ này. Món đồ cao cấp, vốn chỉ thuộc về riêng cô bé, nay Lý Minh Nguyệt cũng có, thật đáng bực mình.

Điều này đã phá vỡ sự đặc biệt của cô bé.

Món đồ do Lý Thu Tự gửi đến là một niềm vui bất ngờ. Lòng hư vinh của Minh Nguyệt bất ngờ trỗi dậy trong những câu hỏi dồn dập. Cô bé hơi hãnh diện, một niềm kiêu hãnh khó tả, thần thái, giọng điệu khi nói chuyện đều có những thay đổi khó nhận ra, ngay cả bản thân cô bé cũng không ý thức được.

“Lý Minh Nguyệt, này Lý Minh Nguyệt, rốt cuộc ai gửi cho cậu đấy?” Bạn học kéo tay cô bé.

“Là người mình quen thôi!”

Môi Minh Nguyệt cười tươi như có chú nai nhỏ đang nhảy nhót.

Đợi đến khi cô bé ra tiễn Dương Kim Phượng, mặt trời chiếu rực, cô bé mới lại ý thức được mình tên gì, họ gì. Trước cổng trường có một con dốc, Minh Nguyệt đẩy xe ở phía sau.

“Là người tốt bụng đó gửi à?”

“Là chú ấy ạ.”

“Người ở đâu?”

“Ở thành phố, địa chỉ trên đó cháu cũng không biết chính xác là ở đâu.”

“Sao cậu ta lại gửi cái này cho con?”

“Chú ấy là người tốt bụng mà!” Minh Nguyệt dùng sức đẩy mạnh, chiếc xe lên dốc. Dương Kim Phượng nói: “Vậy con phải học hành cho giỏi, học giỏi mới có tương lai.”

Cánh tay bà âm ỉ đau, nhưng so với việc đi một chuyến để gửi món đồ quan trọng như thế này thì chẳng thấm vào đâu.

Ở thị trấn có một cửa hàng lớn, có thể gọi điện thoại. Minh Nguyệt không muốn hỏi Trương Lôi cách dùng MP3, cô bé cần gọi điện thoại cho Lý Thu Tự.

Dãy số đã thuộc nằm lòng. Tim Minh Nguyệt đập mạnh. Cô bé lén lút luyện tập một lúc ngoài cửa hàng, rồi mới bước vào, bình tĩnh nói với người ta là muốn gọi điện thoại.

“Cháu là gọi đường dài, đắt đấy nhé.” Ông chủ liếc nhìn cô bé.

Minh Nguyệt nói: “Đắt cháu cũng gọi ạ.”

Cô bé run rẩy bấm một dãy số, chăm chú nhìn đồng hồ tính giờ. Đầu dây bên kia tút—tút—tút. Minh Nguyệt thầm nghĩ, mau nghe máy đi, mau nghe máy đi, làm ơn, số điện thoại chắc chắn không sai đâu…

Lý Thu Tự nhấc máy. Giọng anh vừa vang lên từ đầu dây, Minh Nguyệt rùng mình: “Chào chú ạ, cháu là Lý Minh Nguyệt.”

Lý Thu Tự nhận ra. Anh vừa sắp xếp các bảng báo cáo vừa nói: “Là cháu à?”

“Chú gửi đồ cho cháu ạ.”

“Nhận được rồi phải không? Hy vọng nó giúp ích cho cháu.”

“Nhận được rồi ạ. Cái này chắc tốn nhiều tiền lắm?”

“Không đáng là bao đâu. Gần đây chuyện học hành của cháu ổn không?”

“Lần kiểm tra trước thứ hạng của cháu tăng lên rồi. Cháu hiện tại rất tốt, còn chú thì sao?”

Lý Thu Tự dường như không nghe thấy, chỉ hỏi tiếp: “Chúc mừng cháu. Người nhà cháu đều khỏe cả chứ?”

Minh Nguyệt thấy bà chủ đang nhìn mình, liền quay mặt đi, hạ giọng: “Tay bà cháu gần như đã khỏi hẳn rồi. Chú có khỏe không ạ?”

Lý Thu Tự cười: “Chú khỏe. Máy mp3 có thể dùng để nghe tiếng Anh, chú đã tải sẵn rồi. Nếu không biết dùng thì đọc sách hướng dẫn. Nếu vẫn không biết nữa thì chú sẽ hướng dẫn cháu cách thao tác.”

À, sách hướng dẫn, Minh Nguyệt quên mất thứ này. Cô bé không có thói quen xem sách hướng dẫn, vì trong cuộc sống quá ít khi cần dùng đến.

“Cháu chắc chắn sẽ làm được. Cháu chưa từng thấy máy mp3, học sinh trong thành phố đều dùng nó để học tập ạ?”

“Có thể dùng để học, cũng có thể nghe nhạc. Chỗ cháu không tiện truy cập mạng đúng không?”

Truy cập mạng… Cả thôn Tử Hư không một nhà nào có máy tính. Việc truy cập mạng là thứ mà Minh Nguyệt không thể với tới.

“Không, không phải không tiện mà là không có ạ.”

Cô bé nói một cách nghiêm túc. Lý Thu Tự cười: “Cháu xem, chú quên mất. Có dịp chú sẽ dạy cháu cách lên mạng tải tài liệu học tập.”

“Thật ạ? Cháu có học được không?” Minh Nguyệt phấn khích.

Lý Thu Tự nói: “Không khó đâu, cháu thông minh như thế, không làm khó được cháu đâu.”

Minh Nguyệt suy nghĩ một chút, cảm thấy cần bày tỏ quyết tâm: “Cháu nhất định sẽ học hành chăm chỉ, không để chú thất vọng. Đợi đến khi cháu kiếm được tiền, cháu sẽ báo đáp ân tình của chú.”

Lý Thu Tự lại cười: “Sao lại trịnh trọng thế? Chú chỉ muốn hỗ trợ cháu một chút trong việc học thôi, cháu không cần phải bận tâm.”

“Nhưng cháu không thể không bận tâm được ạ.” Minh Nguyệt nói. Phía bên Lý Thu Tự lại có vẻ rất tùy ý: “Vậy thì cứ bận tâm vậy.”

“Có phải chú làm nghề này không?” Minh Nguyệt tò mò.

“Làm nghề nào?”

“Chuyên môn cung cấp sự hỗ trợ học tập cho người khác ấy, cháu không biết công việc này gọi là gì.”

“Không phải, chú không làm nghề ấy. Chẳng phải chúng ta quen nhau rồi sao, chỉ là giúp đỡ chút việc nhỏ thôi mà.”

Trong lòng Minh Nguyệt ngọt ngào. Cô bé nói: “Vậy thì chú thuộc về những người tốt như Bồ Tát rồi.”

Lý Thu Tự bật cười: “Không dám nhận, chú tuổi rắn.”

“Vậy thì cũng là Bạch Nương Tử rồi, là rắn tốt.”

Lý Thu Tự cảm thấy cô bé thực ra rất hoạt bát, nói chuyện thú vị, hồn nhiên, khác hẳn so với mùa xuân.

Anh cảm thấy nguồn sinh khí này thật xa lạ, cũng không thể hiểu được. Anh chưa bao giờ có được sự nhiệt tình thực sự, nhưng cũng không hẳn là lạnh lùng, là một trạng thái thật khó để định nghĩa. Anh không có mục tiêu, không biết vì lý do gì mà lại sẵn lòng giúp đỡ. Điều đã xảy ra thì cũng đã xảy ra.

Tuổi trẻ luôn quan tâm đến thế giới ngoài mua, anh sẽ không bao giờ dập tắt tinh thần của một người trẻ. Về mặt lý trí, Lý Thu Tự cảm thấy mọi thứ đều vô nghĩa, cuối cùng ai rồi cũng chết. Sống chỉ là một quá trình chuyển tiếp, là sự tạm dừng giữa trạng thái chưa sinh ra và lúc cuộc đời kết thúc. Nhưng đối diện với sức sống của một cô bé, anh dành ra sự tôn trọng. Anh đã nói với cô bé những điều mà bản thân anh không hề tin, nhưng lại hy vọng cô bé tin.

Tâm trí anh luôn dễ dàng lan man, cũng không có mục tiêu gì. Dòng suy nghĩ chảy một lúc rồi lại quay về thực tại. Đầu dây bên kia, Minh Nguyệt đột nhiên nói một tràng lời cảm ơn rồi cúp điện thoại, giọng nói kết thúc đột ngột.

Những món quà này thật tuyệt vời, lòng hư vinh nhỏ bé của Minh Nguyệt được thỏa mãn. Giờ cô bé không còn ngưỡng mộ bất cứ ai, cũng không muốn trở thành bất cứ ai. Cô bé là Lý Minh Nguyệt, chỉ riêng điều này thôi đã khiến cô bé rất hài lòng.

Cô bé không gọi điện thoại cho Lý Thu Tự thêm lần nào trong suốt kỳ nghỉ hè, mặc dù điểm thi cuối kỳ khá tốt. Kỳ nghỉ hè quá bận rộn. Cô bé phải ôn bài, dạy Đường Đường học chữ, làm toán, cùng Dương Kim Phượng đi phun thuốc trừ sâu. Cô bé có nhiệm vụ đứng trên xe đẩy giúp Dương Kim Phượng vác thùng thuốc lớn. Thùng thuốc nặng trịch. Cô bé vác nó, bước vào ruộng cao hơn cả người. Mồ hôi tuôn như mưa, mặt vừa rát vừa đau, mắt không thể mở được.

Dương Kim Phượng có thể phun hết chín thùng trong một lần.

Cánh đồng cao lương trong ánh hoàng hôn tháng tám dương lịch, lững lờ sương mỏng. Mùa thu lặng lẽ kéo đến, Đường Đường khai giảng sẽ ở nhờ nhà họ hàng, đến lúc đó Minh Nguyệt mới biết.

“Thế thì không quen biết bao nhiêu, Đường Đường nghịch ngợm, nhỡ người ta ghét thì sao?”

“Nhà cô chú họ con không có con, hai vợ chồng đều thương Đường Đường, từ từ rồi sẽ quen thôi.”

“Ngày nào cũng ở nhà người ta, người ta cũng không vui đâu ạ?”

“Bà nói rồi, cô chú họ của con không có con, nhà có thêm đứa trẻ thì vui cửa vui nhà. Con biết gì mà nói?”

Minh Nguyệt không tranh cãi với Dương Kim Phượng nữa, hỏi Đường Đường: “Em có muốn ở nhà cô chú không?”

Cô bé nghĩ Đường Đường chắc chắn sẽ nhớ nhà.

Đường Đường nói: “Muốn ạ, nhà cô chú có đồ ăn vặt, nhà họ còn có một con cún nhỏ, lần trước cứ chạy theo em mãi.”

Minh Nguyệt nhận ra cô bé không thể hiểu được trẻ con. Cô bé cảm thấy buồn vì chuyện này, nhưng Đường Đường lại rất vui. Con bé sắp đến môi trường mới, làm quen bạn mới, cô chú còn cho con bé đồ ăn vặt ngon nữa.

Đúng dịp khai giảng, thầy Đại đột nhiên thông báo Lý Minh Nguyệt đến bưu điện thị trấn nhận tiền. Đó là khoản tiền trợ cấp đầu tiên mà Lý Thu Tự gửi đến, dùng để đóng học phí và các chi phí lặt vặt.

Minh Nguyệt rất ngạc nhiên, cô bé không biết cách rút tiền nên đi cùng thầy Đại để học cách rút. Sau đó cô bé giao tiền cho thầy, vẫn còn dư. Thầy Đại hỏi cô bé quen người trợ cấp này bằng cách nào. Minh Nguyệt ngơ ngác, cô bé cất số tiền còn lại cẩn thận rồi gọi một cuộc điện thoại.

Đầu dây bên kia, Lý Thu Tự dường như đang bận. Sau khi kết nối, Minh Nguyệt nghe thấy anh nói gì đó với người bên cạnh rồi mới trả lời cô bé.

“Sao chú lại gửi tiền cho cháu, cháu không thể nhận được. Lần trước chú còn để lại hai trăm đồng ở nhà cháu nữa, bà bảo gặp chú thì phải trả lại.” Minh Nguyệt thầm nghĩ, gia đình cô bé vẫn sống như bao người khác, cô bé chưa bao giờ cảm thấy cần người khác trực tiếp cho tiền.

Lý Thu Tự nghĩ rằng những cô bé ở tuổi mới lớn thường có lòng tự trọng rất cao, đặc biệt là những đứa trẻ nghèo nhưng học giỏi như cô bé lại càng cần được tôn trọng.

“Ai cũng có lúc cần người khác giúp đỡ. Đợi đến khi cháu học thành tài rồi, trả lại cho chú cũng không muộn, phải không?” Anh cười trấn an cô bé.

Minh Nguyệt nói: “Cháu không biết phải làm sao nữa, cháu không muốn nhận tiền của người khác, như thế là lợi dụng.”

Lý Thu Tự nói: “Bà cháu quá vất vả, một người già nuôi hai đứa trẻ. Đây không phải là lợi dụng, đợi đến khi cháu lớn lên có khả năng giúp đỡ người khác, chú tin là cháu cũng sẽ làm vậy.”

Minh Nguyệt hỏi: “Lớn lên cháu có thể trở thành người như chú không?”

“Cháu bây giờ đã rất tốt rồi, không cần phải trở thành bất kỳ ai khác. Hãy học hành thật tốt, đừng coi việc này của chú là áp lực, hãy coi nó là động lực học tập.” Lý Thu Tự quá hiểu cách nói chuyện với người khác, vừa thỏa đáng, vừa dễ chịu. Lúc này, Minh Nguyệt cảm thấy Lý Thu Tự là người tốt nhất trên đời.

Nhưng Lý Thu Tự ở đầu dây bên kia điện thoại, dường như đang sống trong một tòa lâu đài trên không trung. Giọng nói đó thật hư ảo. Nói xong rồi, đi đến cuối giấc mơ, cô bé vẫn có cuộc đời của riêng mình để sống, không ai có thể sống thay được.

Cả mùa thu, Minh Nguyệt đều lo lắng cho Đường Đường. Nhỡ người ta ghét con bé thì sao? Liệu bé có theo kịp việc học không? Thầy cô, bạn bè có yêu quý bé không? Minh Nguyệt đã lên lớp chín, trường hai tuần mới cho nghỉ một lần. Cô bé khó khăn lắm mới về nhà một chuyến, nhưng Dương Kim Phượng lại nói Đường Đường đã theo cô chú họ lên huyện rồi.

Đường Đường dường như đã quên họ. Minh Nguyệt rất thất vọng.

Cô bé là người không dễ dàng quên người khác. Rõ ràng Đường Đường thì không. Có đồ chơi, có đồ ăn, lại không bị ai mắng mỏ hay phê bình liên tục. Suy nghĩ của trẻ con đơn giản, vui vẻ là được.

Đối diện trường mẫu giáo, cụ Vinh vẫn ngồi đó, trông cụ còn già hơn trước. Minh Nguyệt đi qua, chào lớn tiếng với cụ. Cụ Vinh vẫn nói một mình: “Đến đón Đường Đường đấy hả?”

“Đường Đường ra trường rồi ạ, em ấy tới miếu Nhị Lang học tiểu học rồi!”

Cụ Vinh vẫn không nghe rõ, chỉ gật đầu cười. Mái tóc bạc lộ ra khỏi khăn trùm đầu, lay động trong cơn gió se lạnh.

Bên cạnh là vài ông lão chống gậy. Họ không còn có thể làm việc nặng ngoài đồng, cũng không thể đi xa, chỉ còn biết ngồi đó. Mặt trời lên thì họ ra, mặt trời lặn thì về nhà. Chuyện họ nói lúc nào cũng là chuyện trong thôn Tử Hư. Dường như thế giới chỉ có thôn Tử Hư. Con cừu nhà ai lại đẻ con, nhà ai đánh nhau vì con đường trước nhà, nhà ai xây nhà cao hơn chèn ép nhà người ta, con gái nhà ai lại được gả đi… Dường như thôn Tử Hư có vô số chuyện để kể, từ đời này sang đời khác, vẫn là những chuyện cũ rích như vậy.

Họ nói hết những gì có thể nói rồi im lặng, phóng tầm mắt ra đường.

Nếu trời đổ mưa thu liên miên, họ còn không có cả cơ hội nhìn ra đường. Lúc đó chỉ có thể ở nhà lo lắng thóc lúa bị mốc.

Không có người trẻ nào nói chuyện với họ. Người trẻ không đi làm thuê thì cũng không nói chuyện với họ, vì không hợp. Sống mà không có ai nói chuyện thì cô đơn biết bao. Minh Nguyệt không có bạn bè để chia sẻ. Cô bé vốn là người cởi mở, nhưng tại sao ngoài việc học ra cô bé luôn cảm thấy cô độc.

Lên lớp chín rồi mà vẫn trống vắng, thật là phi lý. Thời gian đâu mà trống vắng. Minh Nguyệt có vài cuốn sổ nhật ký, toàn là sổ ghi bài tập sai. Cô bé nhận ra những tài liệu học tập kia thực sự hữu ích. 

Làm nhiều, thấy nhiều, cô bé nắm bắt được một số quy luật, việc thi cử không còn khó khăn nữa. Bạn bè dần dần bắt đầu nhờ cô bé giảng bài. Cô bé cũng sẵn lòng, nhưng cô bé nhận ra bạn bè không đủ thông minh. Chỉ cần biến đổi một bài toán một chút, đối phương sẽ không làm được nữa.

“Tuần trước mình vừa giảng cho cậu xong.”

“Thế hả? Mình không nhớ.”

“Chỉ thay đổi một con số thôi mà.”

“Vậy sao? Thật sự không nhớ nổi.”

Minh Nguyệt cảm thấy việc học hành thật sự không thể miễn cưỡng được. Các bạn cùng lớp của cô bé cũng rất chăm chỉ, nhưng kết quả thi lại không tương xứng chút nào. Minh Nguyệt tiếc cho các bạn, thật không biết phải giúp đỡ thế nào.

“Cậu giảng bài cho một lũ heo là lãng phí thời gian.” Trương Lôi nói không có ý mỉa mai, cô bạn chỉ nghĩ mình đang trình bày sự thật.

Minh Nguyệt nói: “Thế nếu có người thông minh hơn cậu lại nghĩ cậu là heo thì sao?”

Trương Lôi đáp: “Lý Minh Nguyệt, mình đã sớm nhận ra cậu giỏi ngụy biện. Người thân trên thành phố của cậu dạy cậu à?”

Cô bé nói đến Lý Thu Tự. Trương Lôi cảm thấy Lý Minh Nguyệt là người duy nhất không sùng bái mình, không tâng bốc mình. Ban đầu không phải vậy, nhưng cô bé không biết cô bạn đã thay đổi từ khi nào. Nhưng không sao cả, cô bé sắp chuyển đến thành phố, rời khỏi đây. Cô bé đã chán ghét trường cấp hai ở thị trấn này từ lâu, chỉ mong được rời đi. Cô bé không hề có chút luyến tiếc nào với giáo viên và bạn bè ở đây.

Minh Nguyệt không thích tranh cãi hơn thua với cô bạn, thật vô vị, dù sao thì cả hai cũng chẳng ai phục ai.

Trương Lôi đi rất đột ngột. Trời đã trở lạnh, tối chủ nhật cô bạn không đến lớp tự học, thứ hai cũng không đến. Thầy Đại nói Trương Lôi đã chuyển trường, cô bạn không hề nói trước với bất cứ bạn học nào.

Đồ đạc trong ký túc xá là do bà cô bạn đến dọn đi sau đó.

Cụ thể là chuyển đến trường nào, giáo viên cũng không rõ, chỉ nghe nói là một thành phố lớn.

Trong lòng Minh Nguyệt rúng động. Trương Lôi chắc chắn đã đến nơi mà Lý Thu Tự đang sống. Cô bé không biết gì về nơi đó, nhưng Trương Lôi đã đi rồi. Mình có cơ hội không? Ngoài cảm giác cô độc, mình vẫn chỉ là ếch ngồi đáy giếng. 

Ngồi ở đây, Minh Nguyệt muốn nhảy ra ngoài xem bầu trời bên ngoài có thực sự vô biên vô tận hay không. Mặc dù bầu trời vô biên vô tận đó cô bé cũng không nghĩ là có liên quan gì đến mình, nhưng nhất định phải nhìn thấy.

Sau khi tan lớp tự học buổi tối, các bạn cùng phòng ký túc xá ngày càng thích thảo luận về các bạn nam. Bạn nào lớp nào đẹp trai, bạn kia lớp kia đẹp trai. Minh Nguyệt nghe thấy những cái tên rất xa lạ, không có cảm giác gì. Đôi khi bị hỏi, cô bé rất mơ hồ đáp: “Mình không biết.”

Làm gì có bạn học nào đẹp trai chứ? Minh Nguyệt chưa từng thấy. Trong lòng cô bé nghĩ đến một người lớn, nhưng không thể nói ra.

Cô bé đột nhiên yêu thích môn Toán, như được khai sáng. Toán học cũng hấp dẫn như tiểu thuyết vậy. Cô bé nhận ra mình giống như bà làm đậu phụ, có được cảm giác tay. Bài toán trở nên đơn giản, tư duy mạch lạc, nhìn một cái là biết cách giải. Giáo viên và các bạn cùng lớp đều ngạc nhiên trước sự tiến bộ của Minh Nguyệt. Ban đầu, các giáo viên rất thất vọng vì Trương Lôi đã rời đi, nhưng Minh Nguyệt vươn lên sau đó, điều này mang lại niềm an ủi mới.

Dương Kim Phượng vẫn bán đậu phụ. Nhà quanh năm phảng phất mùi vị quen thuộc.

Chuyện với Phùng Kiến Thiết dường như đã qua rất lâu. Những gì đã trải qua thì đã trải qua, không ai muốn nhắc lại nữa.

Ít thấy Đường Đường về, đó là nỗi lòng của Minh Nguyệt. Đến mùa đông, Đường Đường mới về thường xuyên hơn. Sự mới mẻ ở nhà cô chú họ đã qua đi. Ban đầu, dù không còn mới mẻ, nhưng có đồ ăn ngon, thức uống tốt con bé vẫn rất vui. Nhưng người lớn ở đó hay trêu chọc con bé, nói là nhà không cần nó nữa, con bé đến làm con gái nhà Trương Trường Lễ.

Những lời đùa cợt như vậy nghe nhiều khiến Đường Đường sợ hãi. Con bé không quên Dương Kim Phượng, cũng không quên Minh Nguyệt. Con bé chơi với đám trẻ con, học thêm những lời tục tĩu mới, mở miệng là chửi bậy. Ai trêu chọc là con bé liền nhổ nước bọt, chửi lại, khiến cô họ rất đau đầu.

Cuối tuần Đường Đường làm ầm ĩ đòi về nhà. Vợ chồng cô chú họ không muốn, thấy con bé quấy quá, bèn nói đúng là con người khác nuôi mãi cũng không thân được. Điều quan trọng nhất là Đường Đường học hành không ra sao. Trông có vẻ lanh lợi, nói năng hoạt bát, nhưng kết quả thì sao, không biết bảng chữ cái, không biết viết chữ, Toán học thì be bét. Cô giáo tìm đến cô họ, hy vọng gia đình hợp tác thêm. Cô họ cười khổ, đã rất hợp tác rồi, còn chu đáo hơn cả hàng xóm.

“Sao em chỉ được bốn mươi tám điểm?” Minh Nguyệt giở bài thi của Đường Đường ra, kinh ngạc.

Đường Đường thản nhiên: “Em không biết làm.”

“Em ngồi đây, để chị xem rốt cuộc là chuyện gì.” Minh Nguyệt kéo ghế đẩu lại. Đường Đường không chịu: “Em không muốn đi học. Cứ phải ngồi suốt, giờ giải lao chỉ được chơi một lát rồi lại vào học.”

“Em không đi học thì làm gì được? Học tập vốn phải chịu khó.”

“Lớn lên em đi làm công nhân, đi làm công nhân thì không cần đi học nữa.”

Minh Nguyệt im lặng. Lớn lên đi làm công nhân, rất nhiều đứa trẻ nghĩ như vậy. Chẳng mấy đứa thực sự nghĩ mình có thể học đại học.

Minh Nguyệt bắt đầu khuyên bảo tận tình, Đường Đường không nghe, hai người cãi nhau. Đường Đường khóc, đẩy mạnh Minh Nguyệt: “Em ghét chị, ghét chị!” 

Con bé trở nên rất bướng bỉnh. Minh Nguyệt không nuông chiều: “Em còn đánh người nữa không? Thử đánh nữa xem? Rồi người ta nói em vô giáo dục, lại nghĩ là bà không dạy dỗ tốt em!”

“Cứ đánh đấy, cứ đánh đấy!” Đường Đường nhớ lại những lời trêu chọc, vừa sợ hãi vừa tức giận, lao thẳng vào như con bê nhỏ. Không đánh lại chị, con bé ngồi bệt xuống đất khóc thút thít.

Con bé cảm thấy mình quả thật đã bị gửi đi, không ai cần nữa.

Minh Nguyệt thấy con bé khóc thảm thiết, đờ đẫn nhìn một lúc. Cô bé muốn quản Đường Đường, dạy dỗ Đường Đường, nói với bé rằng nhất định phải học hành giỏi giang mới có tương lai, mặc dù chính cô bé cũng từng nghĩ đến chuyện đi làm thuê.

Sau đó, Đường Đường khóc mệt, chạy ra ngoài chơi. Minh Nguyệt phát hiện, cô bé không quản được Đường Đường nữa, cũng không biết phải quản như thế nào.

Đám trẻ con trong thôn, cả chó cũng đều chạy lung tung ngoài đường lớn vô tư lự. Minh Nguyệt bước ra khỏi cổng sân, nhìn lũ trẻ và chó, thầm nghĩ mình lớn rồi, sẽ không bao giờ như thế này nữa. Một cảm giác cô trống rỗng cô quạnh sâu sắc lại ập đến.

Dương Kim Phượng về nhà làm cho cô bé một chồng bánh rán dầu hành bằng mỡ heo, rất thơm, bảo cô bé mang đến trường ăn sáng. Sáng sớm ở căng tin mua một phần canh ba hào, nhúng bánh rán ăn kèm rất ngon. Đường Đường muốn ăn, Dương Kim Phượng gạt tay con bé ra: “Bà sẽ làm cho con cái khác.”

Nhưng Đường Đường đang đói, chỉ muốn ăn ngay cái bánh vừa mới làm xong, vàng rộm.

Bé nghĩ chỉ có bà và chị mới là người một nhà. Trong lòng nhỏ bé của bé đầy rẫy sự oán giận. Bé suy luận, chắc là vì mình học không tốt, nên bà mới thiên vị chị hơn. Trên tường đầy giấy khen, không có cái nào của bé cả.

Mãi đến khi nghỉ đông, Đường Đường cũng không về nữa. Dương Kim Phượng muốn đi đón con bé, nhưng lại kiềm lòng, tự nhủ rằng con bé chắc chắn sống tốt ở đó, không muốn về.

Kết quả thi cuối kỳ được công bố. Thầy Đại đặc biệt vui mừng, vì là thi liên trường, điểm của Minh Nguyệt xếp trong top một trăm toàn huyện. Quá tuyệt! Minh Nguyệt lúc này quả thật đã được bón phân hóa học, việc học tiến bộ vượt bậc. Bản thân cô bé cũng kinh ngạc, vô cùng hài lòng. Mùa đông tr*n tr** bỗng trở nên tươi sáng và đáng yêu.

Trong lòng cô bé đã có một dự định.

Cuối năm đã đến. Những người đi làm thuê lại về nhà. Chợ phiên cần sôi nổi đã sôi nổi. Gà vịt, cá thịt, rau xanh, hoa quả cần bán cũng đã bán hết.

Những nam thanh nữ tú mười bảy, mười tám tuổi bỏ học bắt đầu hẹn hò, đi dạo lang thang ở chợ phiên. Minh Nguyệt đi qua nhà thím Phùng, thấy bên ngoài đậu một chiếc xe hơi trắng lớn, liền biết chú Phùng, anh Lỗi, chị Nguyệt đều đã về nhà đoàn tụ.

Sân nhà cụ Vinh cũng lại chật kín người, trông nhỏ bé hơn. Ngày thường, cái sân lại rộng lớn đến thế. Trên vũng nước tuyết bẩn thỉu ngoài đường, phấp phới những mảnh pháo đỏ. Cả thế gian đều náo động, vui vẻ.

Nghỉ học, Minh Nguyệt lại rảnh rỗi đọc tiểu thuyết. Đọc mệt, cô bé lại đi dạo phố.

Phố xá thật tuyệt. Minh Nguyệt đi lung tung, nhìn chỗ này, nhìn chỗ kia. Một cậu nhóc cao vừa tầm gọi cô bé lại: “Cậu là cháu gái của Dương Kim Phượng à?”

Môi cậu nhóc mọc một vòng râu tơ, chắc khoảng mười sáu, mười bảy tuổi. Minh Nguyệt hỏi: “Cậu là ai?”

“Bố tôi tên là Kiến Thiết…” Vẻ xấu hổ trên mặt cậu nhóc nổi lên như xác chết từ dưới sông: “Tôi nghỉ đông về nhà mới biết chuyện đó. Tôi vẫn luôn đi học ở thành phố, lúc đó tôi không biết.”

Cái tên Kiến Thiết không có gì lạ. Ở vô số làng quê Trung Quốc, có lẽ mỗi thôn làng đều có một người tên là Kiến Thiết hoặc Kiến Quốc. Minh Nguyệt nhìn cậu nhóc trước mặt, cao hơn mình. Hừ, mọi chuyện đã qua rồi, người này đến đây làm gì? Đến gây chuyện à? Cậu ta có tư cách gì để gây chuyện nữa? Họ đã đủ nhục nhã rồi, không có chỗ nào để phân trần. Nếu cậu ta dám… Minh Nguyệt chuẩn bị nhảy xổ vào cắn xé cậu ta như một con chó, dù cậu ta có mạnh mẽ đến đâu, có giàu có đến đâu, cô bé tuyệt đối sẽ không buông tha! Cô bé đã tưởng tượng ra cảnh mình đầu chảy máu. Thịt má cô bé run rẩy.

“Chuyện đó là lỗi của gia đình tôi. Tôi không phải người có quyền quyết định trong nhà, nói cũng không thuyết phục được họ. Bà cậu đã đỡ hơn chưa?” Cậu ta nói khá nhanh, lấy ra một thứ, nhét vào tay Minh Nguyệt: “Đây là tiền mừng tuổi tôi đã tiết kiệm được, tôi đổi sang tiền nguyên. Cầm lấy mua chút đồ ăn cho bà cậu, đừng chê ít.”

Hai trăm đồng đối với Minh Nguyệt mà nói là một số tiền lớn.

Minh Nguyệt ngây người một thoáng. Cô bé nắm chặt tiền, đưa ra soi dưới ánh nắng trắng đục như người lớn. Thịt hai bên má vẫn còn run rẩy: “Cậu có phải đang chờ tôi nói cảm ơn cậu không?”

Cậu bé nói: “Không. Cứ coi như là thăm hỏi bà cậu thôi.”

Đây là tờ một trăm đồng mới tinh, đỏ đẹp, sáng loáng, hoàn toàn khác với những tờ tiền cũ bẩn thỉu màu xanh lam. Nếu là bình thường, Minh Nguyệt đã muốn hôn lên tờ tiền mới này rồi. Một trăm đồng tuyệt vời làm sao!

“Cái gì mà coi như thăm hỏi bà tôi? Cậu nghĩ tôi là trẻ con chắc? Đưa hai trăm đồng là tôi phải đội ơn sâu, quỳ xuống dập đầu cho cậu hai cái kêu to, một trăm đồng một cái? Giờ tôi đưa cậu hai trăm đồng, đánh cậu một trận được không? Được không? Đánh gãy tay cậu, tát vào mặt cậu, cho mọi người đều thấy, rồi chửi cậu những lời khó nghe nhất, được không? Hai trăm đồng là làm được những chuyện này sao?” 

Minh Nguyệt nói năng lộn xộn, nước mắt tuôn rơi lã chã, tay cũng run rẩy: “Bố cậu làm cái việc đó, giờ cậu bảo tôi đừng chê ít, bảo tôi cầm hai trăm đồng về nói với bà tôi cái gì? Nói người ta cho mình hai trăm đồng đền tội rồi, thấy người ta nhân nghĩa chưa, nhân nghĩa chưa hả? Chúng tôi chưa bao giờ thấy hai trăm đồng. Hai trăm đồng là trời cao đấy!” Cô bé ôm mặt, chỉ vài giây sau, đột nhiên bỏ tay ra, thấy những người xung quanh đều đang nhìn về phía này, nhưng cô bé không quan tâm.

Trên vũng tuyết bẩn bên đường là rác rưởi người ta vứt bừa bãi, vỏ chuối, vỏ quýt, mảnh pháo là màu đỏ. Minh Nguyệt dùng hết sức ném tiền vào vũng nước bẩn, điên cuồng dẫm lên. Cậu ta giữa đám đông vô cùng xấu hổ, gần như muốn bỏ chạy. Cậu ta dù sao cũng chỉ là một học sinh cấp ba.

Minh Nguyệt run rẩy ngẩng đầu, mắt đỏ hoe, còn đỏ hơn cả tiền.

“Nhặt đi, nhặt tiền của cậu đi, nhặt hai trăm đồng của cậu đi!”

Cô bé thút thít lách qua đám đông tò mò, đứng nép vào một góc. Cô bé không biết phải dùng cái gì để lau nước mắt, nước mũi, đành dùng cái tay áo bọc tay áo mà cô bé đang đeo để lau. Tim cô bé vẫn đập điên cuồng, nước mắt và nước mũi quá nhiều, không thể lau hết được.

Mọi người xem náo nhiệt chỉ là nhất thời. Tản đi rồi, ai làm việc nấy. Minh Nguyệt không khóc nữa, Cô bé nhìn ra chợ phiên. Chợ phiên ồn ào, dường như cả một năm vất vả chỉ để dành cho mấy ngày này, năm nào cũng vậy. Cô bé vẫn đang nhìn những thứ không hề thay đổi. 

Những điều mới mẻ bên ngoài là do những người đi làm thuê mang về. Họ để kiểu tóc thời thượng, mặc quần áo thời trang, rực rỡ vài ngày này rồi lại rời đi, trở thành những người làm thuê không thay đổi, giống như thôn Tử Hư vậy.

Ánh mắt Minh Nguyệt lướt qua khuôn mặt từng người. Cô bé không cần nghe cũng biết người ta đang nói gì. Cô bé muốn nghe điều gì đó mới mẻ, sâu sắc, nhưng không có một cái miệng nào nói ra điều đó. Cô bé quen biết tất cả mọi người ở thôn Tử Hư, nhưng dường như lại không quen biết ai cả. Cơ thể cô bé đang lớn lên, tinh thần cũng đang lớn lên, nhưng thôn Tử Hư thì quá già cỗi rồi.

Lý Thu Tự trẻ trung. Cô bé nghĩ đến anh, trong lòng như củ khoai lang nướng tỏa ra mùi thơm. Cô bé lại cảm thấy dễ chịu. Chỉ cần cô bé nghĩ đến anh, cảm giác tuyệt vời đó sẽ lại kéo đến, xuất hiện trong cuộc đời cô bé.