Lên Đời - Mạnh Trung Đắc Ý

Lạc Bồi Nhân đưa Cốc Kiều tới tận cửa, nói một câu “đến nơi rồi” và chu đáo bấm chuông giúp cô. Cốc Kiều còn chưa kịp nói xong câu cảm ơn thì đã chẳng thấy bóng dáng anh đâu nữa.

Mấy khóm hoa trong khoảnh sân nhỏ có màu sắc hệt như chiếc áo Cốc Kiều đang mặc. Dẫu toàn là những loại cây cỏ thân thuộc ở quê nhà, chẳng hiểu sao hôm nay trông chúng lại có phần xa lạ.

Nghe tiếng chuông cửa, bà Liên ngỡ là Lạc Bồi Nhân quay về. Có ai đời lại tự mình đạp xe ra sân bay, để ông Tiền chở đi thì có phiền hà gì đâu. Dù gì ông Lạc đang đi công tác nước ngoài, ông Tiền ở nhà cũng rảnh rỗi không có gì làm.

Nào ngờ khi mở cửa, người đứng trước mặt bà ta lại là một cô gái trẻ xách theo hai quả dưa hấu to tướng. 

Cô gái nọ cất giọng trong trẻo:

– Cháu chào bà ạ, bà cho cháu hỏi đây có phải nhà của ông Lạc Bá An không ạ?

Với kinh nghiệm bao năm làm việc cho nhà họ Lạc, sở trường của bà Liên chính là đuổi khách. Chỉ cần liếc qua món quà, bà ta đã có thể phán đoán ngay rằng thứ này chắc chắn không phải của đút lót. Bà Liên liền quan sát từ đầu đến chân Cốc Kiều rồi hỏi:

– Cháu là…?

Cốc Kiều chỉ cần đôi ba câu đã trình bày rành rọt lai lịch và mục đích của mình. Bà Liên khéo léo giấu đi vẻ kinh ngạc. Số năm bà ta ở nhà họ Lạc còn nhiều hơn cả bà chủ hiện tại, thế nhưng từ ngày bà chủ mới về đây, bà ta mới chỉ gặp người nhà của bà chủ đúng một lần duy nhất, mà đó cũng là chuyện từ lâu lắm rồi. Nếu hôm nay cô gái này không tự nhận là họ hàng nhà họ Cốc, có lẽ bà Liên vẫn nghĩ rằng bà chủ chẳng còn ai là người thân trên cõi đời này nữa.

Bà Liên chỉ cần nhìn sơ là đã đoán được bảy tám phần ý đồ của Cốc Kiều, chắc đây là họ hàng dưới quê lên đây cậy nhờ bà chủ. Bà bèn mời Cốc Kiều ngồi:

– Cô giáo Cốc đang ở trên lầu, để tôi lên mời bà ấy xuống.

Nghe người phụ nữ trước mặt gọi dì họ là “cô giáo Cốc”, Cốc Kiều cứ ngỡ dì mình đang làm giáo viên. Mãi sau này cô mới biết, đó chỉ là cách gọi thời thượng của bà Liên dành cho chủ nhà. Vốn dĩ bà hay gọi chủ nhà là ông chủ với bà chủ, nhưng ông Lạc lại chê tiếng “bà chủ” nghe sặc mùi tư bản chủ nghĩa, thế là bà Liên đành phải đổi cách xưng hô.

Nghe đến đây, Cốc Kiều mới vỡ lẽ người trước mặt là giúp việc của nhà họ Lạc, cô bèn vội vàng nói:

– Cháu cảm ơn bà! Cho hỏi cháu nên xưng hô với bà thế nào cho phải ạ?

Trước lời cảm ơn chân thành của Cốc Kiều, bà Liên chỉ gật đầu đáp:

– Cứ gọi tôi là bà Liên đi.

Cốc Kiều thầm thấy gọi người phụ nữ trước mắt là “bà” thì có hơi già. Người này búi tóc gọn ghẽ, mặc áo trắng quần đen, nhìn từ xa chẳng thấy rõ nếp nhăn nào. Nhưng nếu người ta đã nói như vậy, cô cũng đành thuận theo.

Cốc Kiều không ngồi mà chỉ đứng yên giữa phòng khách, nhìn theo bóng bà Liên đi từng bước lên cầu thang. Khoảnh khắc ấy bỗng kéo dài lê thê, tựa như chiếc cầu thang kia chẳng có điểm cuối. Tiếng dương cầm từ trên lầu vọng xuống gõ từng nhịp vào lòng cô, nhưng bản nhạc luyện tập du dương ấy cũng chẳng thể nào xoa dịu được nỗi thấp thỏm đang dâng trào. Căn phòng khách thực ra rất thoáng mát, Cốc Kiều đã nhìn thấy cái thứ mà Lâu Đức Dụ từng bảo rằng còn mát hơn cả quạt điện.

Nhà dì họ giàu ngoài sức tưởng tượng của Cốc Kiều, khiến cô thoáng nghi ngờ rằng khát vọng làm giàu của Lâu Đức Dụ hẳn đã bắt nguồn từ nhà họ Lạc. Có lẽ sự xa hoa của nơi này đã thôi thúc ông khao khát làm giàu đến thế. Nếu Lâu Đức Dụ biết cô đến đây nhờ vả dì họ, lại còn kể chuyện ông bị lừa đến trắng tay, hẳn ông sẽ phát rồ mất. Mà cũng đáng đời, ai bảo ông không chịu về nhà, để mặc mẹ cô phải gánh hết mớ bòng bong kia!

Cốc Kiều chẳng lạ gì tính nết Lâu Đức Dụ nên không hề sợ ông sẽ nghĩ quẩn, thậm chí cô còn chẳng tin ông không về nhà là để trốn nợ. Điều cô thực sự lo lắng là sau khi bị lừa, ông thấy muối mặt quá nên không dám về nhà, lại tiếp tục nung nấu ý định làm một vố lớn để gỡ gạc vốn liếng rồi mới về quê cho nở mày nở mặt. Biết đâu để vớt vát lại số tiền đã mất, ông lại bắt chước mánh khóe của bọn lừa đảo để giăng bẫy người khác. Nếu thế thật thì mới hết đường cứu vãn. Cô phải tìm thấy Lâu Đức Dụ trước khi ông kịp sa chân vào con đường lầm lỗi ấy.

Cốc Kiều chẳng hé răng với ai về những suy đoán của mình. Nói với mẹ chỉ khiến bà thêm lo lắng, còn nói với người ngoài thì lại càng không nên. Bởi lẽ, Lâu Đức Dụ vốn đã đủ tai tiếng rồi, nếu còn thêu dệt thêm những điều chưa chắc đã có thật, người ta sẽ chỉ càng muốn tránh xa ông, nói gì đến chuyện giúp cô tìm người.

Bà Lạc đang ở trên lầu giám sát con trai út luyện đàn nên vẫn chưa biết cháu gái đã tới nhà mình.

Nhóc Tư nhà họ Lạc thở phào:

– Cuối cùng anh Hai cũng đi rồi, con mong anh ấy ở lì bên Singapore đến hết hè hẵng về.

Chuyện Lạc Bồi Nhân sang Singapore thăm người nhà quả là chuyện khiến cậu em út vui nhất. Nhóc Tư chẳng hiểu anh Hai cậu đào đâu ra lắm thói kiêng khem đến thế: khẩu vị thì nhạt thếch, hành tỏi không đụng, thịt gà chẳng ăn, đến cả cà chua cũng dị ứng. Nếu nhà này không có bà Liên thì chuyện anh Hai không ăn gì cũng chẳng ảnh hưởng đến cậu. Nhưng cái bà già ấy cứ như thể không phải người giúp việc của cả nhà họ Lạc mà là người hầu riêng của một mình Lạc Bồi Nhân vậy. Suốt từ đầu hè đến giờ, bà Liên chưa từng nấu một món nào nhóc Tư thích ăn cả. Thịt gà không nấu đã đành, đằng này đến gia vị cũng nêm nhạt như nước ốc, chỉ vì lý do anh Hai ăn cơm ở trường đã khổ sở lắm rồi, đồ ăn ở đó quá mặn, về nhà phải được ăn ngon miệng chứ. Thế nhưng, hai chữ “ngon miệng” ấy dường như chỉ tồn tại trên môi bà Liên, chứ cậu chẳng thấy anh Hai tỏ ra thích thú gì mấy món bà ta nấu. Ngay cả khi anh Hai đã chủ động bảo bà ta đừng chỉ chiều theo khẩu vị của mình vì dẫu sao cả nhà đều ăn chung, bà Liên vẫn chẳng buồn để vào tai. Bà ta cứ như một vị trung thần thời xưa, vì cái gọi là chính nghĩa mình tôn thờ mà đến cả lời vua cũng dám cãi.

Nhóc Tư thường chửi thầm bà Liên sau lưng, ai biết thì rõ bà ta là người giúp việc, chứ không biết khéo lại tưởng bà ta là bà cố nội của cả cái nhà này. Cậu chưa từng thấy nhà bạn bè nào lại có người giúp việc kỳ quặc như bà Liên hết. Thế nhưng cũng không thể nói bà Liên lộng hành ở nhà họ Lạc được, vì dù bố và anh hai có mời ăn cùng mâm, bà ta vẫn một mực từ chối, bao năm nay luôn lẳng lặng ăn một mình dưới bếp.

Tiễn anh Hai đi, nhóc Tư liền nằng nặc đòi bà Liên tối nay phải kho đùi gà cho mình ăn, nhưng vừa đòi xong thì đã bị mẹ gọi đi luyện đàn.

Nhóc Tư rất bực mỗi khi nghe mẹ mình nói:

– Bằng tuổi con bây giờ, anh Hai con đã chơi được bản này bản nọ rồi.

Nhưng thế thì đã sao? Ai dám đảm bảo thần đồng lớn lên sẽ thành thiên tài chứ! Anh Hai chẳng những không trở thành nghệ sĩ dương cầm mà giờ đây còn chẳng buồn ngó ngàng tới cây đàn nữa kìa. Biết đâu số bản nhạc anh Hai biết chơi bây giờ còn chẳng nhiều bằng cậu, chẳng hay bằng cậu ấy chứ. Chuyện gì mẹ cũng lôi cậu ra so bì với anh Hai, dường như chỉ cần cậu không thể vượt qua anh mình thì sẽ không bao giờ xứng đáng được khen ngợi.

Ngay cả bà Liên cũng thế, cứ suốt ngày nói:

– Cậu Bồi Nhân mới chín tuổi đã một mình bay về nước rồi đấy.

Bà Lạc bất giác liếc ra cửa, may mà cửa đã đóng. Bà nghiêm giọng nhắc nhở con trai:

– Sau này ở nhà không được nói năng như vậy. Để người ngoài nghe thấy lại tưởng mẹ hẹp hòi khắc nghiệt.

Trong nhà lúc này, ngoài bà Liên ra thì làm gì có “người ngoài” nào khác. Ban đầu, bà Lạc chỉ xem bà Liên là một người giúp việc bình thường, vì cảm thấy bà ta làm việc không vừa ý nên đã định đổi người. Thế nhưng, ý định này của bà đã bị chồng phản đối với lý lẽ:

– Bà ấy đã vất vả nuôi Bồi Nhân khôn lớn, dù không lập công thì cũng góp sức. Nếu bà có gì không hài lòng thì cứ nói thẳng với bà ấy.

Trong bốn người con, Lạc Bá An coi trọng cậu con trai thứ hai nhất. Thoạt đầu, bà Lạc cứ ngỡ mấu chốt nằm ở chữ “con trai”, mãi đến khi tự bà sinh được quý tử, bà mới vỡ lẽ ra không phải vậy. Khi bà Lạc kết hôn lần đầu, chồng bà đã qua ba lần đò, hai cuộc hôn nhân trước đều để lại cho ông một đứa con. Lạc Bá An hằng năm vẫn làm giỗ cho người vợ đầu mất vì bệnh tật, nhưng lại tuyệt nhiên không nhắc đến người vợ thứ hai. Lạc Bồi Nhân chính là con trai của người vợ thứ hai ấy.

Bà Liên là dấu tích duy nhất mà người vợ thứ hai của Lạc Bá An để lại. Nghe đâu khi người vợ thứ hai đưa Lạc Bồi Nhân sang Singapore thăm người nhà, bà cũng định đưa cả bà Liên đi cùng. Nói là thăm người nhà, nhưng thực chất lúc đó bà đã không có ý định quay về nữa. Thế nhưng, bà Liên vì còn vướng bận gia đình nên đã từ chối. Về sau, Lạc Bồi Nhân một mình bay về nước khiến Lạc Bá An vô cùng cảm động, bởi ông không ngờ con trai lại vì mình mà từ bỏ những viên đạn bọc đường của chủ nghĩa tư bản. Ông vừa mừng rỡ lại vừa ngạc nhiên, bản thân ông ngày nào cũng đầu tắt mặt tối, đến gặp con một lần còn khó, thật không ngờ thằng bé lại có tình cảm sâu nặng với ông đến vậy. Nếu con trai đã hết lòng vì ông như thế thì ông cũng phải đối tốt với nó hơn một chút.

Đến tận bây giờ, bà Lạc vẫn không hiểu được tâm tư phức tạp này của Lạc Bá An, chỉ cho rằng ông vẫn còn vương vấn tình xưa với người vợ thứ hai.

Tiếng gõ cửa của bà Liên rất có nhịp điệu. Bà Lạc vuốt lại lọn tóc mai rồi nói vọng ra:

– Vào đi.

Đồng thời, bà ra hiệu bằng mắt cho con trai tiếp tục chơi đàn.

Nghe bà Liên báo có họ hàng bên ngoại tới thăm, tiếng đàn của nhóc Tư bỗng dưng im bặt. Từ lúc có nhận thức tới giờ, cậu chưa từng được gặp ai bên họ ngoại. Mỗi dịp Tết đến xuân về, lúc nhận lì xì, nhóc Tư lại tiếc hùi hụi vì sao nhà ngoại mình chẳng có ai. Mẹ của chị Cả đã mất mà chị vẫn còn cậu và dì để qua lại. Tuy mẹ anh Hai ở tận Singapore nhưng chắc chắn anh cũng có họ hàng bên đó, bởi quà cáp anh nhận được đâu có ít.

Nghe tin cháu gái tới chơi, cô giáo Cốc không khỏi giật mình, đến nỗi chẳng kịp dặn con trai tiếp tục luyện đàn mà đã tất tả bước ra. Họ đã bao nhiêu năm không đến thăm bà, chẳng lẽ lần này ở quê xảy ra chuyện gì sao?

Suốt bao năm qua, mối liên hệ duy nhất giữa bà Lạc và nhà chị họ chỉ là khoản tiền bà gửi về mừng tuổi bác gái mỗi dịp Tết đến. Thế nhưng, dường như sợ mang tiếng lợi dụng bà, chị họ năm nào cũng gửi lại không biết bao nhiêu là đặc sản quê, dù những món ấy chưa kịp vào đến cửa nhà họ Lạc đã bị bà đem cho người khác. Bà cũng từng nghĩ đến chuyện sẽ đỡ đần chị họ vì giờ mình đã có của ăn của để rồi. Nhưng hễ nghĩ đến cảnh Lâu Đức Dụ cũng được hưởng xái, ý định ấy lại nguội lạnh đi. Lỡ đâu ông lại được đằng chân lân đằng đầu, không biết phải trái thì chẳng phải bà tự mua dây buộc mình à? Vả lại, nếu chị họ thật sự có việc cần nhờ vả, chính chị còn chưa mở lời thì cớ gì bà phải vội vàng?

Khúc mắc trong lòng bà có lẽ đã bén rễ từ hồi đám cưới. Khi ấy, chồng bà chủ trương tổ chức tiệc cưới thật giản dị, nên nhà gái chỉ mời Châu Toản và cấp trên của bà đến dự. Nào ngờ, vừa nhận được thư báo, chị họ đã tức tốc sắm sửa của hồi môn cho bà rồi cùng Lâu Đức Dụ bắt chuyến tàu đêm lên thành phố ngay.

Đến tận bây giờ, bà Lạc vẫn nhớ như in cái dáng vẻ kệch cỡm của Lâu Đức Dụ trong bộ vest chẳng vừa vặn. Thà ông cứ mặc bừa một chiếc áo sơ mi cũ kỹ còn hơn, đem so với Châu Toản quả đúng là một trời một vực. Việc anh chị họ lặn lội đường xa đến dự chẳng hề khiến bà cảm động, ngược lại chỉ thấy bẽ mặt vì có một người anh rể như thế. Bà không tài nào hiểu nổi tại sao chị họ từng hẹn hò với một người như Châu Toản lại có thể để mắt tới hạng đàn ông tầm thường như Lâu Đức Dụ. Bà đã định xếp cho chị mình ngồi cạnh Châu Toản, rồi viện cớ bàn tiệc đã kín chỗ để đẩy Lâu Đức Dụ ra một góc khuất. Ấy vậy mà chị họ lại thẳng thừng từ chối, khăng khăng đòi ngồi cùng Lâu Đức Dụ.

Ngay cả bây giờ, nếu được chọn lại, bà Lạc vẫn sẽ để Châu Toản đọc diễn văn chúc mừng trong hôn lễ của mình, và vẫn sẽ đẩy Lâu Đức Dụ ra góc khuất. Song đôi lúc, bà cũng thoáng thấy hối hận, giá như ngày ấy bà gửi thư báo hỷ muộn một chút, có lẽ chị họ đã không đến dự và chịu cảnh bẽ bàng như thế. Nhưng rồi bà lại nghĩ, nếu chị họ đã quyết tâm lấy một kẻ như Lâu Đức Dụ thì sớm muộn gì cũng phải chịu tủi hổ thôi.

Bà Lạc xuống đến nửa cầu thang thì dừng lại, đứng trên cao lặng lẽ quan sát Cốc Kiều đang đứng dưới phòng khách.

Cốc Kiều ngẩng lên, thấy một người phụ nữ trạc ngoài ba mươi đang nhìn mình từ trên cầu thang. Bà mặc một chiếc váy liền thân màu đen không biết được may bằng chất liệu gì, nhưng trông rất sang trọng. Nổi bật trên nền váy là chiếc trâm cài áo màu xanh biếc, dẫu đứng từ xa Cốc Kiều vẫn chú ý đến. Điều đầu tiên thu hút ánh mắt Cốc Kiều chính là mái tóc được uốn rất khéo của người phụ nữ nọ. Suốt quãng đường vào thành phố, cô đã thấy không biết bao nhiêu kiểu đầu uốn, nhưng chưa có mái tóc nào được uốn đẹp như vậy.

Vừa trông thấy người nọ, Cốc Kiều đã đoán ra ngay đây hẳn là dì họ mình. Cô bèn mỉm cười, cất giọng trong trẻo gọi:

– Dì Út!

Cốc Kiều không nói rõ mục đích mình đến đây ngay, mà bảo mình thay mẹ đến thăm dì Út.

Bà Lạc liếc nhìn món quà Cốc Kiều mang đến, bật cười thành tiếng rồi kết luận:

– Lần này cháu đến đây, chắc là mẹ cháu chẳng hay biết gì đâu nhỉ.