Hiểu Vi - Trì Trì Hưởng Đương Đương

Trên đường đi, Văn Hựu Vi nhìn thấy hai cái cây có rễ quấn quýt, đan xen vào nhau mà lớn lên. Chúng được trồng cạnh nhau từ sớm, nên trong từng dấu vết sinh trưởng đều mang dáng dấp của đối phương. Cô nghĩ đến mình và Chu Chỉ An. Thời gian có sức mạnh hơn bất cứ thứ gì khác. Cô và Chu Chỉ An của những năm đầu tuổi 20 chính là như vậy, một phần sự sống đã biến thành hình hài của người kia.

Lúc đi ăn, cô sẽ thốt ra theo bản năng: “Cho một suất cay vừa, một suất cay ít”, suất cay ít là của Chu Chỉ An. Còn Chu Chỉ An hễ cứ đến lúc hoàng hôn là lại đặc biệt nhạy bén, luôn chú ý tìm kiếm địa điểm ăn uống; nếu nơi định đến không có nhà hàng gần đó, anh sẽ chuẩn bị sẵn đồ ăn vặt. Văn Hựu Vi hỏi anh sao lại thế, Chu Chỉ An bình thản chỉ ra: “Em mà đói thì trong vòng nửa tiếng không được ăn gì là sẽ rất dễ nổi cáu.”

Văn Hựu Vi nghẹn lời: “… Em biểu hiện rõ ràng thế cơ à?”

Chu Chỉ An mím môi: “Rất rõ.”

Văn Hựu Vi quay đi, cố tránh ánh mắt anh, khó khăn bào chữa: “Đó là vì… nhu cầu của ‘bản năng’ không được thỏa mãn, nên nó điên cuồng tấn công ‘bản ngã’. Biểu hiện ra bên ngoài là sự giận dữ và cuồng nộ. Đó là… lẽ thường tình của con người thôi.”

(*) Theo Sigmund Freud, Id (bản năng) là phần nguyên thủy, vô thức, chỉ tìm kiếm sự thỏa mãn bản năng tức thời (thức ăn, t*nh d*c, sinh tồn) theo nguyên tắc khoái lạc; còn Ego (bản ngã) là phần lý trí, thực tế, đóng vai trò trung gian hòa giải giữa những đòi hỏi của Id, tiêu chuẩn đạo đức của Superego (siêu ngã) và yêu cầu của thế giới bên ngoài, hoạt động theo nguyên tắc thực tế. Id hoạt động trong vô thức, Ego hình thành sau khi tiếp xúc với thực tế, còn Superego là lương tâm đạo đức phát triển sau cùng.

Chu Chỉ An muốn cười nhưng không nỡ, ánh mắt hiền lành và chân thành: “Anh hiểu mà, không phải lỗi của em.”

“Vâng.” Văn Hựu Vi khẳng định chắc nịch, “Chuyện của ‘bản năng’ thì Freud nghe xong cũng phải thông cảm thôi.”

Trong chuyến du lịch, hai người đã nếm trải một vố “vùi dập” của cuộc đời, nhận ra rằng dù có trẻ trung đến mấy cũng có lúc lực bất tòng tâm. Thế là họ dứt khoát sống chậm lại, điều chỉnh kế hoạch, đi được đến đâu hay đến đó, nói lời tạm biệt với các bài tập thể dục cường độ cao. Những chuyến đi khiến con người ta không ngừng thỏa hiệp với những khiếm khuyết của cuộc sống; luôn có những việc nằm ngoài tầm kiểm soát, nhưng cũng luôn có những điều bất ngờ.

Khi kỳ nghỉ sắp kết thúc, họ trở về nhà, học kỳ mới cũng chuẩn bị bắt đầu.

Màu tóc của Văn Hựu Vi vẫn chưa đổi, Từ Minh Chương cuối cùng cũng nhắc chuyện đó trước khi cô đến trường. Câu mở đầu là: “Nếu con cứ thế này mà vào lớp…”

Văn Hựu Vi ngước mắt lên, Từ Minh Chương nói tiếp: “Giáo sư sẽ nhớ mặt con, lần sau sẽ chuyên nhắm vào con mà gọi tên đấy.”

Văn Hựu Vi: “…”

Câu nói này thế mà lại khiến cô thấy có vài phần có lý.

Từ Minh Chương cũng có cách “tu luyện” riêng, lần này ông không lôi mớ giáo điều cũ ra nữa mà trích dẫn đủ mọi thứ, nói rằng quá nổi trội không phải là một triết lý sống tốt. Con xem, trí tuệ cổ nhân truyền lại chính là thuyết “Trung dung”, là “cây cao hơn rừng ắt bị gió quật”, muốn không chuốc lấy rắc rối thì phải biết giấu mình đi, phải âm thầm mà phát đạt, phải “mặc áo gấm đi đêm”.

(*) Trung Dung là một trong bốn cuốn của bộ Tứ Thư. Ba quyển còn lại là Đại học, Luận Ngữ, Mạnh Tử. Trong sách Trung Dung, Tử Tư dẫn những lời của Khổng Tử nói về đạo “trung dung”, tức là nói về cách giữ cho ý nghĩ và việc làm luôn luôn ở mức trung hòa, không thái quá, không bất cập và phải cố gắng ở đời theo nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, cho thành người quân tử.

Lần này Văn Hựu Vi không tranh cãi cao thấp với bố về vấn đề này. Chủ yếu là vì hứng thú của cô với màu tóc mới cũng chỉ duy trì được một thời gian, nghĩ đến việc phải đi nhuộm lại chân tóc thấy quá phiền phức nên cô đồng ý đợi tóc mới mọc ra sẽ nhuộm lại màu đen. Cô cũng an ủi Từ Minh Chương rằng ở trường chuyện này không sao cả, phong khí ở Đại học Z vốn sùng bái tự do, miễn là không ảnh hưởng đến ai thì con có mặc gì cũng chẳng ai thấy lạ.

Thế nhưng không ngờ rằng, sau đó thực sự lại nảy sinh một chuyện phiền lòng từ chính mái tóc này.

Văn Hựu Vi đi trao đổi một học kỳ nên bị chậm tiến độ một số môn đại cương bắt buộc, đành phải đăng ký học chung với các khóa dưới. Trong lớp không có người quen, cô cứ lẳng lặng ngồi ở dãy cuối cùng. Không may là thời khóa biểu kỳ này được sắp xếp cực kỳ tàn khốc, vừa học xong hai tiết ca sáng lúc 8 giờ, lại phải đạp xe như bay tới đây, giáo sư vừa mở lời là Văn Hựu Vi bắt đầu buồn ngủ, cô chống cằm, thần sắc đờ đẫn thả hồn theo mây gió.

Giờ giải lao, có hai nam sinh tiến lại gần, một người mặc áo kẻ caro, một người đeo kính. Cậu chàng mặc áo caro dùng vốn tiếng Anh không mấy thành thạo để hỏi cô đến từ nước R hay nước H. Văn Hựu Vi khựng lại ba giây, rồi dùng thứ tiếng Anh cố tình lắp bắp để trả lời: “Xin lỗi, tiếng Trung và tiếng Anh của tôi đều không tốt lắm, các bạn có việc gì không?”

Sau đó, anh chàng áo caro và anh chàng đeo kính liếc nhìn nhau, rồi bắt đầu trao đổi với nhau bằng thứ ngôn ngữ nửa giọng địa phương nửa tiếng phổ thông…

Hôm đó, khi ăn cơm cùng Chu Chỉ An, Văn Hựu Vi kể lại chuyện này. Chu Chỉ An nhíu mày: “Rồi sao nữa?”

Vẻ mặt Văn Hựu Vi hơi lạnh lùng, lúc gặm sườn răng cũng đang dùng lực vì tức giận: “Hai tên ấy tưởng em là sinh viên người nước ngoài vào trường bằng cách kỳ quái nào đó. Tên ‘Caro’ còn nói với tên ‘Kính’ là trông em chẳng biết cái gì cả, chắc chỉ đến để ‘vắt sữa’ lấy tín chỉ thôi. Hắn bảo: ‘Chúng mình giúp cô ta làm dự án nhóm, rồi bảo cô ta mời đi uống rượu, tiện thể rủ thêm vài người bạn ra chơi cùng’.”

Ánh mắt Chu Chỉ An đanh lại.

“Em không thèm kết bạn WeChat với hắn, chỉ bảo là đã có bạn cùng nhóm rồi,” Văn Hựu Vi nói đến đây thì cười tinh quái, “Cứ đợi đấy, buổi thuyết trình giữa kỳ em sẽ cho bọn họ biết ai mới là gà mờ.”

Chu Chỉ An cũng không rõ nỗi bất an của mình đến từ đâu: “Em định làm gì?”

Văn Hựu Vi tỏ vẻ bất cần: “Chẳng làm gì cả, ai bảo bọn họ coi em là con ngốc. Có phần chất vấn giữa các nhóm mà, tốt nhất là bọn họ thật sự giỏi đi, nếu không thì cứ chờ chết nhé.”

“Vi Vi…” Sự lo lắng hiện rõ trong mắt Chu Chỉ An.

Văn Hựu Vi vỗ vỗ tay anh: “Được rồi mà, em chỉ phàn nàn chút thôi, anh đừng lo.”

“Buổi học tới anh đi cùng em nhé?”

“Ha ha, thôi đừng, em không muốn ngày nào cũng dính lấy anh đâu.”

Giờ giải lao tuần thứ hai, hai tên kia lại đến một lần nữa, vẫn đòi kết bạn WeChat. Văn Hựu Vi thấy phiền phức nên tiếp tục giả vờ là người nước ngoài để lấp l**m, sau đó chuồn vào nhà vệ sinh. Kể từ đó, cô không còn mấy giao tiếp với hai tên “Kính” và “Caro” nữa. Vì học xong các tiết trước nên cô thường đến muộn, đa số phải lén lút lẻn vào từ cửa sau. Mỗi khi đến giờ nghỉ giải lao, cô lại chạy nhanh như thỏ, không nán lại lớp lâu.

Mục tiêu của cô rất rõ ràng, dự định tốt nghiệp xong sẽ đi làm ngay, nên lúc bấy giờ đã sớm chuẩn bị cho kỳ thực tập lớn, đồng thời phải học bù số tín chỉ còn thiếu. Cô bận đến mức ngay cả hoạt động câu lạc bộ cũng ít đi, vì vậy không muốn phí tâm tư vào chuyện này, áp dụng chiến lược “tránh được thì tránh”. Đến khi kỳ thuyết trình giữa kỳ chính thức bắt đầu, cô gần như đã quên sạch chuyện tìm cách trả thù rồi.

Chẳng may nhóm của Văn Hựu Vi lại thuyết trình trước, cô còn là người chịu trách nhiệm lên bục phát biểu. Lần này thì không thể giả vờ là tiếng Anh hay tiếng Trung không lưu loát được nữa. Khi cô đang thao thao bất tuyệt trên bục giảng, cô liếc thấy khuôn mặt đầy kinh ngạc và phẫn nộ của tên áo caro.

Ngay sau đó, trong phần chất vấn giữa các nhóm, đối phương bắt đầu tung ra những đòn công kích mãnh liệt vào đề tài của nhóm Văn Hựu Vi.

Việc đặt câu hỏi là bình thường, nhưng việc những người bạn học tình cờ lại đặt câu hỏi gay gắt đến mức nồng nặc mùi thuốc súng với nhóm khác thì thật không bình thường chút nào.

Trong lòng Văn Hựu Vi chỉ còn lại một câu tự nhủ: Đậu má, tên này không đến mức đấy chứ.

Những thành viên cùng nhóm với Văn Hựu Vi cũng không hiểu rốt cuộc chuyện này là thế nào, họ thấp thỏm nhìn cô. Căn phòng im phăng phắc, chỉ còn lại giọng nói vừa giận dữ vừa run rẩy của tên áo caro, bắn liên thanh như súng máy nhắm thẳng vào nội dung thuyết trình của họ. Văn Hựu Vi nhanh chóng trấn tĩnh lại, tính cách của cô là càng gặp đối thủ mạnh thì càng hăng, khi trong lòng đang kìm nén một hơi thở tức giận thì sức bộc phát cực kỳ kinh người.

Cô duy trì phong độ ổn định, chặn đứng toàn bộ các đòn công kích.

Khi kết thúc bằng câu “Cảm ơn đã lắng nghe”, dưới khán đài vang lên một tràng pháo tay giòn giã.

Cuối cùng cũng đến lượt hai tên Kính và Caro lên bục thuyết trình. Văn Hựu Vi ngồi dưới với gương mặt đầy “từ bi hỷ xả” nhìn chằm chằm vào bọn họ, tay ghi chép còn chăm chú hơn cả lúc nghe giáo viên giảng bài. Hai tên kia nhìn thấy tư thế này của cô là đã biết điềm chẳng lành, ánh mắt mỗi lần lướt qua Văn Hựu Vi là giọng nói lại lộ rõ vẻ chột dạ.

Đợi đến phần đặt câu hỏi, Văn Hựu Vi nhìn về phía hai người, nghiêng đầu cười một cái, rồi thong thả giơ tay lên…

Cô đã thực hiện một màn phản đòn cực kỳ đẹp mắt, biểu hiện của hai kẻ bị chất vấn chỉ có thể dùng từ “thảm khốc” để hình dung. Trong khi đó, nụ cười trên mặt Văn Hựu Vi vẫn không hề thay đổi, khiến đối phương hận đến nghiến răng nghiến lợi.

Lúc tan học, cô thu dọn đồ đạc đi ra ngoài, cố tình đi ngang qua chỗ ngồi của hai tên đó, cười như không cười mà nói: “Này bạn học, cái thói thích dùng ‘vẻ bề ngoài’ để kết luận về người khác ấy, phải sửa đi nhé. À còn nữa, cả cái tính nhỏ mọn nữa đấy.” Nói xong, cô ung dung rời đi.

…

Chu Chỉ An sau khi nghe xong “chiến tích lẫy lừng” của cô thì có vẻ không thấy sướng lây, Văn Hựu Vi biết anh đang lo lắng, vừa nhâm nhi nước chanh vừa làm nũng với anh: “Em tuyên bố trước nhé, chuyện này không trách em được đâu. Nếu hôm nay bọn họ không tìm cách gây sự với em, em còn chẳng nhớ nổi có hai tên đó trên đời nữa kìa. Em không nể mặt bọn họ là thật, nhưng ngay từ đầu bọn họ cũng đâu có nể mặt em. Em mà chuẩn bị thiếu sót một chút thôi là có khi đã phải rơi lệ trên bục giảng rồi ấy chứ.”

Cô nói tiếp: “Mà thực ra có gì đâu, nói cho cùng cũng chỉ là thảo luận trên lớp thôi mà, chưa đến mức kết thù kết oán đâu.”

Chu Chỉ An không biết đang nghĩ gì, dường như sự nhẹ nhõm của Văn Hựu Vi chẳng giúp giải tỏa chút nào ưu phiền trong anh.

Cô liếc nhìn Chu Chỉ An, đặt cốc nước xuống rồi bảo: “Anh yên tâm đi, Đại học Z đâu có dễ thi vào, lẽ nào bọn họ lại vì chuyện này mà tìm cách gây khó dễ cho em ở trường chắc?” Nói đoạn, cô múc một thìa cơm rượu trong bát mình đưa đến bên môi anh, đôi mắt hơi cong lại đầy ý cười.

“Thanh tiến trình” lo lắng của Chu Chỉ An bị cưỡng ép cắt ngang, mâu thuẫn chủ yếu trước mắt biến thành: “Bạn gái định đút cho mình ăn ngay tại căn tin của trường, mình có nên phối hợp không?”

Cái việc mà mức độ xấu hổ cực cao đồng thời trông có vẻ “suy đồi đạo đức” này, một người nghiêm túc và thấp thỏm như anh cũng không đắn đo quá lâu. Anh nhìn chằm chằm Văn Hựu Vi, đỏ mặt mở miệng ra.

Tiếng “a” của anh còn chưa phát âm tròn trịa, cái thìa của Văn Hựu Vi đã xoay ngoắt lại, đút gọn miếng đó vào miệng mình, rồi cô bịt miệng cười đến ngả nghiêng. Đây không phải lần đầu Chu Chỉ An mắc bẫy kiểu này, nhưng cứ hễ có lần sau là anh lại ngoan ngoãn nhảy vào hố. Chu Chỉ An hoàn toàn bó tay với cô.

Anh nghĩ đi nghĩ lại vẫn không yên tâm, định quay lại chuyện vừa nãy để dặn dò thêm vài câu thì có một nam sinh đi ngang qua phía sau. Thấy Văn Hựu Vi, cậu ta chào cô một tiếng, Văn Hựu Vi cũng vui vẻ vẫy tay: “Hi~ Anh Bá!”

Chu Chỉ An nhận ra người này, là một thần đồng cùng đi trao đổi với Văn Hựu Vi. Trong tấm ảnh tập thể của đoàn sinh viên năm đó, cậu ta đứng ngay sau lưng cô. Thấy anh quay đầu lại, cậu chàng thần đồng cũng tiện đà chào anh một tiếng.

Đợi người đó đi khuất, Chu Chỉ An hỏi cô: “Lại là biệt danh em đặt cho người ta à?”

Văn Hựu Vi cười đáp: “Anh Bá thích người khác gọi mình như thế lắm. Chẳng phải cậu ấy còn học văn bằng hai bên Tin học sao, tất cả giáo viên bộ môn sau khi biết biệt danh này đều không dám gọi tên cậu ấy lên bảng luôn.”

(*) Bá trong học bá, nhưng cũng đồng âm với Bug tức lỗi phần mềm, giáo viên tin học sợ “gặp bug” nên không dám gọi.

Chu Chỉ An hiểu ý, bật cười.

Văn Hựu Vi không muốn tiếp tục thảo luận về chuyện lúc trước. Cô thừa nhận việc mình chất vấn khiến đối phương không còn mặt mũi nào trên lớp không hoàn toàn vì tinh thần học thuật, mà ít nhiều có tư thù cá nhân. Nhưng cô cũng chẳng có ý định phản tỉnh xem mình có sai hay không.

Vì vậy, cô nhân chuyện của anh Bá để ngăn Chu Chỉ An quay lại chủ đề cũ: “Nói đến anh Bá, cậu ấy thú vị lắm. Đợt trao đổi vừa rồi bọn em đi cũng chỉ có chừng ấy người, có dự án nhóm cũng làm cùng nhau. Lúc về, có một người đẹp cùng nhóm khoe ảnh chụp chung và bảng điểm, có kẻ chẳng phân biệt xanh đỏ trắng đen đã nhảy vào bình luận ngay dưới trạng thái của bạn ấy là: ‘Đi với anh Bá thì nhất rồi’, ‘Ôm được cái đùi bự thế còn gì’. Kết quả là anh Bá trực tiếp trả lời người đó, nói rằng đây là thành quả chung của cả nhóm, có phân công rõ ràng, còn đính kèm luôn cả đường link tải tài liệu kết quả cuối cùng, không quên nhắc thêm rằng trang phân công nhiệm vụ nằm ở cuối.”

Cô vừa nói vừa cười: “Anh thấy cậu ấy có phải người rất sòng phẳng, lỗi lạc không?”

Chu Chỉ An nghe vậy nét mặt cũng dịu đi: “Quả thực là vậy.”

“Nhưng những người kia thực sự rất kỳ quặc.” Văn Hựu Vi dùng giọng điệu và biểu cảm cố ý phóng đại, “Oa, sự kỳ thị rõ rành ranh luôn! Không biết thì lại tưởng hồi nhỏ họ không ăn cơm mà lớn lên bằng cách nhai cuốn Băng Giám của Tăng Quốc Phiên ấy chứ. Nhìn qua một cái là đòi viết lời phán xét người ta, cứ như thể họ còn hiểu rõ phân công trong nhóm hơn cả thành viên trong nhóm không bằng. Kiểu người như anh Bá thì trong mắt họ mặc định là gánh team, còn một số người bạn của chúng ta, dù có làm bao nhiêu đi nữa, trong mắt kẻ khác vẫn chỉ là những bình hoa di động.”

(*) Băng Giám là một cuốn sách nổi tiếng về thuật xem tướng và nhìn người của Tăng Quốc Phiên, một đại thần triều Thanh.

Cô nói một cách sống động, nhưng Chu Chỉ An nghe ra hàm ý bên trong thì lại không cười nổi: “Em lại bị ai nói gì rồi à?”

Văn Hựu Vi hơi hất cằm: “Chuyện nhỏ thôi, không đáng để nhắc tới.”

Chu Chỉ An nhìn cô chân thành, chậm rãi lên tiếng: “Đôi khi những đánh giá xã hội dựa trên sự suy đoán không thể chứng minh được người bị đánh giá đã làm gì, mà ngược lại, nó phản ánh trung thực thế giới nội tâm của kẻ đưa ra bình luận. Cho nên Vi Vi, em không cần phải…”

Văn Hựu Vi vui vẻ ngắt lời: “Em biết mà, em chẳng quan tâm đâu, dù sao học bổng vẫn là em nhận.”

Chu Chỉ An thấy cô có ý muốn bỏ qua chuyện này, anh khẽ mỉm cười, đẩy đĩa thịt thăn chiên giòn tới trước mặt cô thêm chút nữa: “Ăn nhiều vào, kẻo mang nhiều quá em lại gánh không nổi.”

(*) Mang ở đây ám chỉ cả thành tích và áp lực.

Ăn xong, Văn Hựu Vi đặt đũa xuống, lúc lên tiếng lại trở nên khá bình tĩnh: “Trên thế giới này có rất nhiều người nhìn người khác bằng đôi mắt tự mang định kiến thiên vị. Có những người trong mắt họ, dù chẳng làm gì, chỉ cần hiện diện ở đó thôi là như thể người ta đã lo liệu xong xuôi tất cả mọi chuyện. Còn những người khác, bất kể đã nỗ lực bao nhiêu, trong mắt kẻ khác trông vẫn cứ như kẻ đóng góp hạn chế vậy.” Cô khẽ nheo mắt, quay sang nhìn Chu Chỉ An: “Em nói này, lần tới nếu anh lập đội với ai đó, nhớ phải làm nổi bật tỉ lệ đóng góp của mình lên. Người quân tử sẽ không lẳng lặng chiếm hời của người khác, nhưng cũng không nên im lặng đứng nhìn công lao của mình bị người ta cướp mất.”

Yết hầu Chu Chỉ An khẽ chuyển động, anh định nói gì đó, nhưng cuối cùng chỉ trịnh trọng đáp một tiếng: “Được.”

Văn Hựu Vi vui vẻ trở lại: “Ngoan lắm, đừng dùng cái ánh mắt như đang nghe gia huấn đó nhìn em nữa, ăn xong rồi thì chúng mình đi thôi.”

Cuối học kỳ, các môn học lần lượt có điểm. Môn học mà Văn Hựu Vi học cùng tên Kính và tên Caro, cô được điểm A. Cô cứ ngỡ chuyện này thế là xong xuôi, nào ngờ — đó mới chỉ là sự bắt đầu.