Diêu Viễn Chẳng Xa Xôi - Lục Hữu Gian

Báo cáo tài chính giữa năm vừa công bố, sáng sớm Lương Ninh đã đi Hồng Kông gặp Chủ tịch Dương. Từ khi cô ấy đến Hoa Đạt, Chủ tịch Dương đã rất lâu không xuống phân xưởng, chỉ đến công ty thắp hương cho tượng Phật vào đầu mỗi tháng chẵn.

Chủ tịch Dương có một trai một gái, con cái đều ở nước ngoài, sự nghiệp thành đạt, đều không muốn kế nghiệp. Năm nay ông đã bảy mươi tám tuổi, đã đến tuổi phải lo chuyện hậu sự, con người ta đến lúc này không thể không tin vào số mệnh.

Lương Ninh đến biệt thự, quen cửa quen nẻo đi vào vườn hoa. Chủ tịch Dương ngồi trên ghế thư giãn cầm cần câu cá, bên trên che một chiếc ô che nắng, đầu đội mũ rơm, để lộ mái tóc điểm bạc hai bên thái dương.

Lương Ninh gọi một tiếng: “Chủ tịch.”

Chủ tịch Dương nói: “Ngồi đi.”

Chủ tịch Dương không nói lời nào, Lương Ninh cũng im lặng, ngồi bên cạnh cùng câu cá, đưa mồi, đánh ổ cho Chủ tịch. Từ sáng sớm ngồi đến khi mặt trời lên cao ba sào, gò má Lương Ninh bị nắng chiếu nóng bừng, trán bắt đầu lấm tấm mồ hôi, họ mới quay lại phòng khách.

Thư ký mang một tập tài liệu đưa cho Lương Ninh. Lương Ninh nhận lấy, là một bản báo cáo phân tích dữ liệu vận hành. Kết luận của báo cáo: Cách thức nhà máy Hoa Đạt do Lương Ninh quản lý duy trì biên lợi nhuận ròng thấp cũng giống hệt như cũ, là làm giả số liệu. Điều này có nghĩa là Lương Ninh vẫn chưa tìm ra lối thoát cho nhà máy Hoa Đạt, việc loại bỏ nhân viên cũ chỉ là thủ đoạn để thanh trừng những kẻ không cùng phe cánh, năng lực quản lý vận hành của Lương Ninh chẳng khác gì Ngô Tác Thanh.

Chủ tịch Dương hỏi: “Có oan cho cô không?”

Lương Ninh thẳng lưng: “Không tính là oan.”

Chủ tịch Dương nói: “Chỉ có người không quan trọng mới không bị người ta ghét, làm việc đã khó, làm người còn khó hơn.”

Câu nói này tựa như một đôi bàn tay vô hình, nhẹ nhàng nâng đỡ những nghi ngờ trong lòng Lương Ninh. Trong tim trào dâng một nguồn sức mạnh và dũng khí khó tả, Lương Ninh không chiến đấu một mình, Chủ tịch Dương vẫn luôn kề vai sát cánh cùng cô ấy.

Lương Ninh nhìn bàn tay cầm chén trà hơi run rẩy của Chủ tịch Dương, trong chén trà ngâm sâm tây và kỷ tử, dáng người ông không còn thẳng tắp nữa. Dấu vết thời gian khắc sâu trên gương mặt ông, mỗi nếp nhăn đều là gió mưa và huy hoàng của quá khứ. Nhà máy Hoa Đạt làm gia công sản phẩm điện tử tiêu dùng đã gần hai mươi năm.

Cùng với chi phí nhân công tăng lên từng năm, thị trường Đông Nam Á cạnh tranh khốc liệt, sau khi CEO Jeff, người xuất thân từ quản lý chuỗi cung ứng của SOLA lên nắm quyền, áp lực giảm chi phí đè nặng lên các nhà máy gia công qua từng năm. Nhà máy gia công muốn duy trì biên lợi nhuận ròng chỉ có cách ép khô chuỗi cung ứng vô hạn. Đến hôm nay, cách chơi này đã không còn duy trì nổi biên lợi nhuận nữa, số liệu báo cáo tài chính rất tàn khốc và cũng rất chân thực, biên lợi nhuận ròng của nhà máy Hoa Đạt đã chạm đáy lịch sử.

Sự hợp tác giữa nhà máy Hoa Đạt và SOLA đang từ trò chơi có tổng dương chuyển sang trò chơi có tổng bằng không. Mỗi đồng tiền SOLA kiếm được trên dây chuyền sản phẩm điện thoại thông minh đều có sự đóng góp của nhà máy Hoa Đạt, nhưng Hoa Đạt lại không có con bài thương lượng để giành thêm lợi ích từ khách hàng cho mình, buộc phải gánh chịu nhiều áp lực và trách nhiệm hơn trong nội bộ.

Lương Ninh có kinh nghiệm quản lý chuỗi cung ứng của công ty công nghệ hàng đầu thế giới, nhưng ở nhà máy Hoa Đạt lại chẳng có tác dụng gì, hoàn toàn không thể áp dụng vào thực tế. Quản lý là phải giải quyết vấn đề thực tế, vấn đề thực tế Hoa Đạt gặp phải và vấn đề SOLA gặp phải không giống nhau, quản lý mà không giải quyết được vấn đề thực tế đều chỉ là vẻ bề ngoài hào nhoáng.

Lối thoát cho nhà máy gia công cũng đã được vô số doanh nghiệp trong ngành tìm kiếm thử nghiệm, chung quy chỉ có hai con đường: một là nâng cấp nhà máy thông minh, dùng máy móc thay thế nhân công, hai là làm sản phẩm và thương hiệu của riêng mình. Nhà máy Hoa Đạt cũng không thể tránh khỏi việc phải tìm ra con đường cho riêng mình trong hai lối thoát này.

Sau khi Lương Ninh đi, thư ký lại đưa một tập tài liệu khác cho Chủ tịch Dương, về việc Lương Ninh nắm giữ cổ phần của Công nghệ Ba Quang. Chủ tịch Dương xem xong chỉ nói một câu: “Nước quá trong thì không có cá, người quá xét nét thì không có ai theo.”

Lương Ninh trở về Hoa Đạt tổ chức một cuộc họp đặc biệt, trong cuộc họp tuyên bố nhà máy Hoa Đạt chính thức khởi động Kế hoạch X.

Cuộc họp kết thúc, cô ấy trở về văn phòng, vừa ngồi xuống mở máy tính thì trợ lý với vẻ mặt nghiêm trọng bước vào văn phòng cô ấy.

Năm 2019, công nghệ 5G thúc đẩy làn sóng đổi điện thoại, lượng đặt hàng trước điện thoại thông minh SOLA tăng trưởng hai mươi mốt phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhà máy lắp ráp điện thoại hạ nguồn trở thành nút thắt cổ chai, việc giao hàng điện thoại thông minh lại bắt đầu bị trì hoãn trên diện rộng. Để chuyển hướng mâu thuẫn, nhà máy hạ nguồn đã tiên phát chế nhân, xé bỏ sự ngầm hiểu với Lương Ninh, tố cáo nhà máy Hoa Đạt làm giả số liệu. Một email khiếu nại chính thức kèm theo báo cáo dữ liệu đã được gửi công khai đến SOLA Mỹ.

Dan – Phó chủ tịch phụ trách dây chuyền vận hành điện thoại thông minh khu vực Đại Trung Hoa của SOLA ngày hôm sau bay đến Thượng Hải, yêu cầu Lương Ninh và Trần Nhược Hư đến Trung tâm vận hành khu vực Đại Trung Hoa của SOLA tại Thượng Hải để gặp mặt.

Lương Ninh đã lâu không đến Thượng Hải. Bay từ Thâm Quyến đến Thượng Hải, chuyến bay rất đúng giờ, mất hơn hai tiếng một chút.

Ra khỏi sân bay, Lương Ninh bảo trợ lý đi trước, cô ấy xuống hầm đỗ xe lên xe của Trần Nhược Hư. Lương Ninh nói: “Cơm trên máy bay khó ăn quá.”

Trần Nhược Hư nói một địa chỉ với tài xế, đưa Lương Ninh đi ăn cơm trước.

Trần Nhược Hư đưa Lương Ninh đến một nhà hàng rất thích hợp để tiếp khách thương mại, không chỉ có nhiều phòng bao, tính riêng tư tốt mà còn có phòng họp và khu vực thương mại, ngay cửa vào có một quầy xì gà.

Lương Ninh dừng bước: “Tôi không thích nhà hàng này.”

Trần Nhược Hư liếc nhìn Lương Ninh, cau mày, không biết cô ấy không hài lòng ở điểm nào: “Nhà hàng này thích hợp để bàn công việc.”

Lương Ninh dửng dưng nói: “Tôi không thích.”

Trần Nhược Hư cảm nhận được sự áp đặt của Lương Ninh, quay người đưa cô ấy đến nhà hàng tiếp theo, không xa lắm, lái xe vài phút là đến một quán đồ Nhật.

Chưa kịp xuống xe, Lương Ninh lại nói: “Bây giờ tôi không muốn ăn đồ Nhật.”

Trần Nhược Hư không muốn lãng phí thời gian thêm nữa: “Lương Ninh, rốt cuộc em muốn làm gì?”

Lương Ninh bật cười: “Tôi đang làm bài test sự phục tùng, không nhìn ra sao? Trần Nhược Hư.”

Lương Ninh nhớ lại trước đây có một lần đi ăn cùng Trần Nhược Hư, tình cờ gặp một người bạn đại học. Người bạn này là Phó chủ tịch Hội sinh viên, cô ấy thời trẻ người non dạ từng tham gia Hội sinh viên. Người này thường xuyên thao thao bất tuyệt quan điểm cá nhân trên bàn ăn. Có lần hoạt động Hội sinh viên, cô ấy vô tình chung nhóm với anh ta, mua cà phê tiện thể mua giúp một ly, không biết làm sao khiến anh ta hiểu lầm, người này đã quấy rầy cô ấy rất lâu.

Cô ấy vào nhà hàng nhìn thấy người này liền theo phản xạ muốn tránh đi, bảo Trần Nhược Hư đổi nhà hàng khác. Trần Nhược Hư hỏi: “Sao vậy?”

Cô ấy bảo nhìn thấy một người đáng ghét. Trần Nhược Hư không cảm thấy đây là lý do chính đáng: “Gặp người đáng ghét thì phải đi đường vòng sao?”

Lương Ninh chẳng hiểu sao lại bị Trần Nhược Hư thuyết phục. Cô ấy ăn xong bữa cơm đó trong sự đứng ngồi không yên, trong lòng vô cùng khó chịu. Giờ quay đầu nhìn lại chuyện đó, Lương Ninh hận thấu xương sự yếu đuối của bản thân năm xưa.

Trần Nhược Hư nói: “Em muốn nhà cung cấp phục tùng thì cũng phải đưa ra được lợi ích. Hành vi và thái độ không tôn trọng đối tác và nhà cung cấp này của em sẽ khiến anh nghi ngờ liệu em có đáng để hợp tác hay không.”

Lương Ninh bật cười, tiếng cười hơi lớn một chút.

Những kẻ lăn lộn nhiều năm trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng đều có cách chơi giống hệt người Mỹ, không có gì khác biệt: ích kỷ, đạo đức giả, ngạo mạn, miệng nói tôn trọng bình đẳng nhưng tay thì làm việc chèn ép bóc lột.

Lương Ninh ở bên cạnh Trần Nhược Hư lâu ngày, nhu cầu của Trần Nhược Hư biến thành nhu cầu của cô ấy, sở thích của Trần Nhược Hư biến thành sở thích của cô ấy. Lương Ninh thường xuyên cảm thấy Trần Nhược Hư nói có lý, quên mất việc bảo vệ sự khó chịu của bản thân, thậm chí đôi khi còn cảm thấy điều đó hoàn toàn xuất phát từ sự tự nguyện của chính mình.

Trần Nhược Hư đợi Lương Ninh cười xong, trầm giọng hỏi: “Em cười cái gì?”

Lương Ninh nói: “Cười chúng ta đều giống nhau.”

Bữa cơm đó cuối cùng không ăn được, Trần Nhược Hư đưa Lương Ninh về khách sạn. Lương Ninh vẫn ở khách sạn mà hai người từng ở chung, một khách sạn rất đậm chất công sở. Vào đại sảnh, bên tay trái có một dãy bàn ghế thuận tiện cho việc làm việc, không ít người đang cầm máy tính đeo tai nghe ngồi làm việc.

Đối mặt với khiếu nại của nhà máy hạ nguồn và sự truy cứu trách nhiệm từ cấp cao của khách hàng SOLA, trong tình huống bình thường cần phải đưa ra báo cáo phân tích cải thiện có lý có cứ. Trợ lý mang báo cáo nội bộ đến, đội ngũ quản lý nội bộ làm xong báo cáo cũng đã bay từ Thâm Quyến tới, nhưng Lương Ninh không hề mở bản báo cáo đó ra.

Sau khi trợ lý rời đi, cô ấy tự mở cho mình một chai rượu vang đỏ, đứng trước cửa kính sát đất, ngắm nhìn quần thể kiến trúc Vạn Quốc bên bờ Phố Tây ngoài cửa sổ. Màn đêm mờ ảo, những giọt mưa khẽ khàng gõ vào cửa sổ, tựa như vô vàn đầu ngón tay nhỏ xíu đang nhảy múa trên mặt kính, phát ra những tiếng lộp độp thanh thúy rồi chầm chậm trượt dài theo lớp kính để lại những vệt nước ngoằn ngoèo.

Thế giới bên ngoài ô cửa bị màn mưa làm nhòe đi những đường nét, ánh đèn Bến Thượng Hải loang ra trong màn mưa thành những vầng sáng mông lung, tựa như một bức tranh màu nước bị ướt nhòe, đẹp thì có đẹp, song lại vô hồn.

Mô hình kinh doanh và chế độ quản lý hiện tại của nhà máy Hoa Đạt đang trên đà lụi tàn. Nửa năm qua, cô ấy đã dành rất nhiều thời gian để cải thiện quy trình công nghệ nhưng hiệu quả thu về chẳng đáng là bao. Bản chất lợi nhuận của nhà máy gia công đến từ việc bóc lột và chèn ép nguồn lao động giá rẻ, biến con người trở nên giống những cỗ máy, kiểm soát biến số ở mỗi khâu xuống mức thấp nhất.

Chuỗi phân công lao động trong ngành đã định đoạt mô hình lợi nhuận của Hoa Đạt. Muốn tăng biên lợi nhuận ròng, Hoa Đạt chỉ có thể dùng đến những thủ đoạn không quang minh chính đại. Nhà máy Hoa Đạt có hàng vạn công nhân, cô ấy thường cảm thấy mình giống như đang ép nước trái cây, cứ cố vắt thêm chút nữa thì kiểu gì cũng ra nước. Chỉ có điều, “nguyên liệu” để ép ra thứ nước đó chủ yếu là những thanh niên công nhân bỏ học, đến từ các trường kỹ thuật, trường nghề trên khắp cả nước. Nếu mô hình hiện tại không thay đổi thì hoàn toàn không có lối thoát.

Đây cũng là lần đầu tiên Lương Ninh đến văn phòng SOLA tại Thượng Hải. Bên phía cô ấy có đội ngũ năm người, bên phía Trần Nhược Hư có ba người. Cuộc họp được tổ chức tại một văn phòng lớn, vừa bước vào cửa đã thấy bên phía cửa phòng họp có hơn mười vị quản lý cấp cao của SOLA ngồi đó. Lương Ninh quét mắt nhìn qua, phần lớn đều là người quen, những người này từng là đồng nghiệp của cô ấy, cô ấy cũng từng ngồi ở vị trí của họ. Lương Ninh thừa hiểu họ đang nghĩ gì, họ sẽ soi xét Hoa Đạt bằng con mắt thế nào, và trong cuộc họp hôm nay phải đối phó ra sao mới có thể hạ cánh an toàn, cô ấy nắm rõ trong lòng bàn tay. Nhưng cô ấy không định làm như vậy.

Sự hợp tác giữa Hoa Đạt và SOLA bắt đầu từ chiếc điện thoại thông minh đời đầu năm 2006, trải qua mười ba năm, quy mô kinh doanh ngày càng lớn nhưng biên lợi nhuận ròng lại ngày càng thấp. Trong vòng ba năm trước khi cô ấy nhậm chức, nhà máy Hoa Đạt đã thay đến năm đời Tổng giám đốc vận hành, và không ai trong số họ là kẻ bất tài.

Theo thông lệ, Giám đốc dự án Thái Phong mở máy tính lên, Lương Ninh đứng dậy, vươn tay gập máy tính lại. Một tiếng “cạch” vang lên, tất cả mọi người có mặt đều nhìn về phía cô ấy.

Lương Ninh nói: “Hôm nay chúng ta sẽ không xem PPT.”

Dan nhìn Lương Ninh, cô ấy từng là cánh tay phải đắc lực của ông, cũng là cấp dưới có phong cách làm việc giống ông nhất. Trong phòng họp này không nói chuyện tình cảm, ông ra hiệu cho Lương Ninh bắt đầu.

Lương Ninh dõng dạc nói: “Tôi không định giải quyết vấn đề ngày hôm nay theo cách thức mà tất cả chúng ta đều đã quá quen thuộc. Năm nay là năm thứ mười ba Hoa Đạt hợp tác cùng SOLA. Người Mỹ không thích con số mười ba, tôi cũng không thích, số mười ba tượng trưng cho vận rủi cùng tai ương. Biên lợi nhuận ròng trong báo cáo tài chính giữa năm của nhà máy Hoa Đạt đã chạm mức thấp kỷ lục trong lịch sử, trong khi đó, khách hàng lớn của Hoa Đạt là SOLA lại đạt tổng doanh thu năm trước lên tới một trăm tám mươi bốn phẩy bảy trăm mười lăm tỷ đô la Mỹ, tăng trưởng năm phẩy năm phần trăm so với cùng kỳ, lợi nhuận ròng đạt bốn mươi phẩy sáu trăm mười một tỷ đô la Mỹ.”

“Khách hàng ngày càng giàu lên, còn nhà máy Hoa Đạt lại ngày càng nghèo đi. Mỗi một đồng lợi nhuận mà SOLA kiếm được đều có sự đóng góp từ công xưởng mồ hôi nước mắt của Hoa Đạt. Trong suốt mười ba năm qua, hàng triệu lao động thanh niên trai tráng đã chịu thương chịu khó, gian khổ phấn đấu để sản xuất ra vô số linh kiện điện thoại thông minh cho SOLA.”

“Tôi đã từng cống hiến mười năm cho SOLA, công ty công nghệ hàng đầu thế giới này sở hữu vô số nhân tài xuất sắc và phương thức quản lý khoa học tiên tiến. Tôi cũng đã từng cho rằng cách quản lý của nhà máy Hoa Đạt quá lạc hậu, quá cổ lỗ sĩ, chỉ cần mang phương pháp quản lý tiên tiến sang thì nhất định có thể vực dậy đà sụt giảm của biên lợi nhuận ròng. Nhưng khi đến Hoa Đạt rồi, tôi mới phát hiện ra những phương thức quản lý tiên tiến của SOLA hoàn toàn không thể áp dụng được. Tôi tự hỏi, tại sao? Rốt cuộc tại sao lại dẫn đến cục diện ngày hôm nay? Điều này có công bằng không? Đây có phải là mô hình hợp tác bình thường giữa khách hàng và nhà cung cấp không?”

“Mãi cho đến khi nhận được email khiếu nại công khai này, tôi mới tìm ra câu trả lời. Công nghệ 5G thúc đẩy làn sóng đổi điện thoại khiến doanh số bán hàng tăng vọt, dẫn đến việc giao hàng bị trì hoãn. Thay vì tự kiểm điểm dự báo thị trường của bộ phận Marketing, vấn đề quản lý kế hoạch giao hàng của chuỗi cung ứng, các vị lại quay sang điều tra tính xác thực trong dữ liệu của Hoa Đạt. Khi vấn đề nảy sinh, tìm một kẻ thế mạng bao giờ cũng dễ dàng hơn là giải quyết vấn đề. Các vị có thể tìm ra vô số lý do và số liệu để chỉ trích phương thức quản lý, trình độ công nghệ và các vấn đề khác của nhà máy Hoa Đạt, nhưng tất cả những điều đó đều không thay đổi được một sự thật rằng cuộc họp ngày hôm nay rặt những định kiến, sự kỳ thị và thói ngạo mạn của SOLA đối với nhà máy Hoa Đạt. Tôi sẽ không phối hợp điều tra, cũng sẽ không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào. Ngay từ đầu, cuộc họp này đã không nên diễn ra. SOLA đã không thực hiện lời cam kết giúp đỡ nhà cung cấp xây dựng mối quan hệ hợp tác cùng có lợi và cùng nhau phát triển.”

–

1. Đánh ổ: Từ gốc là “đả oa” ​(), thuật ngữ câu cá, nghĩa là ném mồi xuống một điểm cố định để dẫn dụ cá đến.
2. Mặt trời lên cao ba sào: Ý chỉ lúc gần trưa (khoảng 9-10 giờ sáng).
3. Trò chơi tổng bằng không là tình thế mà lợi ích của người này được đánh đổi trực tiếp bằng thiệt hại của người kia (tổng bằng 0), trong khi trò chơi tổng dương là kịch bản mà các bên có thể cùng có lợi hoặc tổng giá trị ròng của hệ thống được gia tăng (win-win).
4. Kiến trúc Vạn quốc: Thuật ngữ chỉ những quần thể công trình tại các thành phố cảng Trung Quốc (như Bến Thượng Hải, Hạ Môn, Thiên Tân) mang phong cách kiến trúc đa dạng từ Anh, Pháp, Đức đến Nhật Bản, hình thành do sự giao thoa văn hóa và lịch sử tô giới cuối thế kỷ 19.
5. Nỗi sợ số 13 (triskaidekaphobia) phổ biến tại Mỹ do quan niệm con số này mang lại xui xẻo, bắt nguồn từ việc có 13 người tại Bữa tối cuối cùng của Chúa Jesus (với Judas là người thứ 13) và sự tích về vị thần thứ 13 Loki trong thần thoại Bắc Âu mang đến cái chết của thần Balder, khiến nhiều tòa nhà tại Mỹ không để tầng 13 và các hãng hàng không thường bỏ qua hàng ghế số 13.