Ngày Mai Mưa Rất To - Cảnh Phong

Gọi là ngày nắng, nhưng trời cũng chỉ hửng lên được vỏn vẹn một buổi sáng. Giữa trưa, Lâm Tòng Chỉ cùng Tân Quyết ăn qua loa cho xong bữa tại cửa hàng tiện lợi dưới lầu xưởng vẽ, tiện thể bàn chuyện tình hình đám học trò.

Tháng sáu đã điểm, chỉ còn hai ngày nữa là công bố điểm thi đại học. Những em quyết định ôn thi lại vào lúc này đều đã biết mình trượt kỳ thi năng khiếu của trường, chẳng màng đến điểm văn hóa được bao nhiêu, tâm thế chỉ một lòng "không phải trường này thì nhất định không học".

Thí sinh khối nghệ thuật đa phần đều đã sớm định rõ chuyên ngành, điều cần cân nhắc chỉ là chọn trường nào mà thôi. Ai cũng nuôi mộng vào học viện Mỹ thuật, nhưng trường top đầu chỉ đếm trên đầu ngón tay, chỉ tiêu tuyển sinh hằng năm cũng chỉ có hạn. Thế nên năm nay không đỗ thì lại ôn thêm một năm, thậm chí là hai năm ròng rã.

Hội họa là sự tích lũy, thông thường người ta càng vẽ sẽ càng lên tay. Bởi vậy với dân mỹ thuật, chuyện ôn thi lại chẳng phải điều gì quá kinh khủng... nhưng nếu cứ ôn lại mãi, thì lại trở thành chuyện đáng sợ vô cùng.

"Tôi đã nói bao nhiêu lần rồi." Lâm Tòng Chỉ chau mày, đuôi cọ gõ nhẹ lên mặt tranh của học trò. "Cái 'hư' của vật tĩnh ở xa không phải là để em vẽ qua loa cho xong chuyện, mà là vẽ một cái bình đặt ở đó một cách bình thường, sau đó tỉ mỉ khắc họa vật tĩnh ở phía trước để tạo độ tương phản. Em đang vẽ cái gì đây? Đằng xa thì vẽ mờ ảo, đằng gần lại vẽ tùy tiện thế này à."

Cậu học trò không dám ho he, chỉ biết gật đầu lia lịa.

Lâm Tòng Chỉ trực tiếp bắt tay vào sửa tranh, tổ hợp màu sắc của tĩnh vật là những chai lọ bình thường theo quy chuẩn. Anh chấm một chút màu nâu đất và một lượng nhỏ màu xanh hồ, pha trộn trên bảng màu rồi nói: "Không cần phải hòa quyện màu quá kỹ, hãy giữ lại chút sắc độ nguyên bản. Khi bút chạm lên tranh thì đừng sửa đi sửa lại, màu sắc phải giữ được độ sáng tối hư thực của phác họa, đừng có đi nét như đang vẽ chì."

Cậu học trò gật gù, vẻ mặt nửa hiểu nửa không.

Giai đoạn này Lâm Tòng Chỉ cũng từng trải qua. Mấy cái lý thuyết xa gần, thấu thị, hư thực này, ngày trước lúc anh mới học nghe cũng chẳng khác nào chú tiểu nghe tụng kinh. Lúc vẽ thì trong lòng niệm chú phải để ý nguồn sáng, chú ý xa gần, nhưng hễ cọ vừa chạm xuống giấy là đâu lại hoàn đấy, thói quen cũ thế nào vẫn y nguyên như vậy.

"Nhìn đây." Lâm Tòng Chỉ đổi sang một cây cọ nét. "Nếu mặt sáng em đã dùng mảng màu lớn, thì khi em đi nét bắt sáng cũng phải nương theo nét cọ và hướng của mảng màu lớn đó mà đi."

Lâm Tòng Chỉ cảm thấy điểm mê hoặc nhất của hội họa nằm ở chỗ, đa số mọi người đều cho rằng vẽ tranh là một phương thức biểu đạt cảm tính, mang đầy tính văn nghệ, văn học và tự do. Nhưng kỳ thực, hội họa lại vô cùng nghiêm cẩn: nguồn sáng ở đâu, bóng đổ chỗ nào, thấu thị phải thống nhất, chuyển sắc ra sao, màu phản quang hòa quyện thế nào.

Tượng hình, ấn tượng, hay trừu tượng, tất cả đều có những quy tắc cơ bản riêng.

Học sinh luyện thi nghệ thuật cần nắm vững lối vẽ chất phác nhất. Thế nên hôm nay, để rèn luyện khả năng kiểm soát nét cọ và tư duy ánh sáng cho cả lớp, thầy Lâm quyết định sắp đặt lại một tổ hợp tĩnh vật mới.

Trong phòng học im phăng phắc, đám học trò dựng giá vẽ, bày hộp màu, ngồi quây thành vòng tròn quanh đài tĩnh vật. Điều hòa ro ro phả hơi lạnh, hôm nay trời tuy không mưa nhưng áp suất thấp, không khí oi bức vô cùng.

"Vãi thật..." Tân Quyết vừa sửa tranh ở phòng bên cạnh xong đi sang, nhìn đài tĩnh vật Lâm Tòng Chỉ vừa bày mà sửng sốt. "Thầy Lâm, cậu đang làm cái trò gì thế?"

Lâm Tòng Chỉ ngoảnh lại: "Hửm?"

Những học sinh vẽ tả thực tĩnh vật mặt đã cắt không còn giọt máu. Trên đài, một chiếc ấm đun nước inox, một chiếc đèn bàn sạc điện đang bật sáng, trên mép đĩa sứ trắng gác nĩa và thìa. Đến đây thôi thì cũng coi như là cao thấp đan xen cộng thêm đa nguồn sáng, độ khó với thí sinh nghệ thuật vẫn còn chấp nhận được.

Nhưng điều khiến Tân Quyết sốc là... Lâm Tòng Chỉ nhặt vài quả cam và táo trong giỏ trái cây, bỏ vào túi nilon trong suốt, buộc nút túi lại rồi đặt lên đĩa.

Trong đám học sinh đã có đứa bắt đầu nức nở.

Tân Quyết cười gượng hai tiếng: "Ha ha, thầy Lâm, không cần phải ác thế chứ?"

Thầy Lâm nhún vai, buông thõng hai tay: "Rồi cũng phải trưởng thành thôi, vẽ đi."

Chính Lâm Tòng Chỉ cũng ngồi xuống vẽ cùng mọi người. Anh mượn giá vẽ và bảng vẽ của Tân Quyết. Học sinh ngồi xen kẽ thành hai vòng, anh kê một chiếc ghế đứng ở vòng ngoài cùng để vẽ góc nhìn từ trên xuống.

Dân mỹ thuật rất đau đầu với những vật thể trong suốt: ly thủy tinh, chai lọ thủy tinh, và cả túi nilon. Ngày trước Lâm Tòng Chỉ cũng từng sợ "tổ hợp địa ngục" inox này, nhưng khi đã nắm bắt được quy luật thì cũng chẳng có gì ghê gớm.

Quá trình chinh phục thử thách ấy đẹp đẽ vô cùng.

"Vẽ bình thường thôi." Lâm Tòng Chỉ nâng bảng màu lên, dùng màu nâu đất để dựng hình, nhắc nhở học trò. "Ký họa chính là nhìn thấy gì vẽ nấy, luyện cảm giác về màu sắc, tông màu phải thống nhất. Còn nữa, đừng có mà vẽ cho tôi kiểu cả bài tông lạnh xong ở giữa cái đèn bàn lại quất tông ấm đấy nhé."

Tân Quyết ném cho đám học trò một ánh mắt "tự cầu phúc đi nhé", rồi quay về lớp 11 tiếp tục trông học sinh.

Hôm ấy, Lâm Tòng Chỉ tất bật trong xưởng vẽ gần như không ngơi nghỉ phút nào cho đến tận hoàng hôn, trời chiều lại bắt đầu đổ mưa. Lâm Tòng Chỉ ra bên cửa sổ, chụp góc toàn cảnh phố xá ngày mưa nhìn từ trên cao xuống, sau đó chiếu lên màn hình lớn của xưởng vẽ để buổi tối cho lớp vẽ màu nước qua ảnh.

Vẽ màu nước vào ngày mưa dầm có lợi cũng có hại. Tranh lâu khô, có thể tận dụng độ ẩm để kiểm soát bề mặt giấy. Nhưng cũng chính vì lâu khô nên khi lên màu dễ bị chênh lệch sắc độ.

Sau khi chiếu hình lên, Lâm Tòng Chỉ sững người một chút.

Đó là bức ảnh anh tùy tay chụp xuống, cảnh phố phường nhìn từ trên cao trong mưa ám một tông xanh xám trầm buồn, góc nhìn này chỉ thấy được những tán ô của người đi đường chứ chẳng thấy rõ mặt người. Đèn xe ô tô in bóng những cột sáng xuống mặt đường loang loáng nước. Lâm Tòng Chỉ vừa cầm bình xịt lên, định giảng giải về kỹ thuật xử lý khung cảnh này thì...

Anh nhìn thấy trong màn hình, trong bức ảnh ấy, bên vỉa hè có một chiếc xe dừng lại. Một người đàn ông bước xuống xe, đội mưa đi về phía tiệm bánh ngọt bên đường.

Nhận ra một người qua bóng dáng chẳng phải việc gì khó khăn, nhất là người thân mật nhất với mình. Dáng đi ấy, tỷ lệ cơ thể ấy, và bộ âu phục lúc nào cũng vừa vặn như in.

Lâm Tòng Chỉ cúi đầu, khẽ cười.

Quả nhiên, sau giờ tan học buổi tối, anh nhận được tin nhắn đúng giờ của Tiêu Kinh Văn, báo rằng xe đã đậu dưới hầm. Trong xe thoang thoảng mùi bánh kem ngọt ngào, Tiêu Kinh Văn còn mua cả bánh quy nữa.

"Em nhìn thấy anh rồi." Lâm Tòng Chỉ thắt dây an toàn, nói. "Lúc chụp cảnh đường phố vô tình chụp trúng anh."

"Thật sao?" Tiêu Kinh Văn cười cười. "Về nhà thôi."

Xe chạy khỏi hầm. Mấy hôm nay chịu ảnh hưởng của bão, mưa lớn hoành hành dữ dội. Năm nào đến mùa mưa dầm cũng đều như thế: mưa tuôn, tắc đường, tiếng còi xe inh ỏi. Tiếng gió rít ban đêm len lỏi giữa những tòa cao ốc nghe như tiếng tàu điện ngầm vào trạm, sáng sớm xe đẩy bán đồ ăn sáng cũng chẳng thể dọn hàng.

Ai cũng biết mỗi năm chỉ có một khoảng thời gian thế này thôi, nhưng hễ đến lúc ấy lại cảm thấy sao mùa mưa này dài đằng đẵng, ngỡ như mưa muốn trút xuống cả một đời người.

Lúc kẹt xe, Lâm Tòng Chỉ hơi nghiêng đầu, hỏi hắn: "Anh không mang dù sao?"

"Hết dù rồi." Tiêu Kinh Văn giả vờ tủi thân. "Cây dù duy nhất, lúc em ra cửa anh đã đưa cho em rồi."

"Trong tủ quần áo chẳng phải vẫn còn một cây sao."

Tiêu Kinh Văn khựng lại một nhịp: "Cây đó cũ quá rồi, gió lớn một chút là anh phải che mưa chắn gió ngược lại cho nó ấy chứ."

Lâm Tòng Chỉ khẽ bật cười. Hôm nay anh nói quá nhiều, lại vẽ hai bức tranh màu, người có chút mệt mỏi. Dòng xe cộ vẫn chưa nhúc nhích, anh vươn tay xoa xoa mái tóc bên thái dương của Tiêu Kinh Văn, nói: "Vất vả cho anh rồi."

---

Là kiểu nắng chói chang dội thẳng xuống đỉnh đầu.

Cả thành phố như vừa được bóc đi miếng băng cá nhân ủ dột đã lâu. Lâm Tòng Chỉ với mái tóc ngủ dậy rối bù nhìn ra cửa sổ, có chút không thích ứng kịp với ánh mặt trời gay gắt nhường này.

Lâm Tòng Chỉ ngáp một cái.

Tiêu Kinh Văn theo lệ thường đã dậy sớm đi làm từ lâu. Đôi khi Lâm Tòng Chỉ cảm thán hắn làm tổng giám đốc sao mà cực quá, tổng giám đốc cũng phải giống như trong phim truyền hình chứ, nhưng nghĩ lại thì thấy có những đồng tiền đúng là phải để loại người này kiếm.

Anh lề mề rời giường, thay đồ, rửa mặt mũi rồi xuống bếp tìm chút gì lót dạ. Sau đó chui vào xưởng vẽ tiếp tục hoàn thiện bức tranh mà Tiêu Kinh Văn đã "đặt hàng". Vốn dĩ anh định vẽ một con rối gỗ, nhưng vẽ tới vẽ lui, cuối cùng lại phủ lấp những khớp nối tr*n tr**, sửa đổi chất liệu, vẽ ra một cơ thể người bằng xương bằng thịt.

- Chủ yếu là về sau anh đổi sang vẽ ký họa trực tiếp, l*t s*ch đồ của Tiêu Kinh Văn ra mà vẽ.

Thế nên bức tranh cơ thể người "để năm sau tính" này, dưới áp lực của phía "chủ đầu tư", vẫn phải chạy tiến độ cho xong trong tuần này. Nguyên nhân chính là vì hôm nay là sinh nhật Tiêu Kinh Văn.

Lâm Tòng Chỉ lùi lại vài bước quan sát tổng thể. Nền tranh màu đỏ tôn lên làn da trắng trẻo của cơ thể người, khuôn mặt vẫn chưa đi vào chi tiết, góc nghiêng một phần hai, đường viền hàm và cần cổ tuyệt đẹp.

Mỗi lần vẽ chân dung, công đoạn hoàn thiện luôn là phần khó nhất. Lâm Tòng Chỉ là người cầu toàn, chút tiến độ cuối cùng ấy thường bị kéo dài lê thê.

Cọ nét chỉnh sửa những chi tiết trên gương mặt Tiêu Kinh Văn: đôi mắt rũ xuống, hàng mi ngắn mà dày, vì là mắt một mí nên khi nhìn xuống đuôi mắt sẽ hơi xếch lên.

Gương mặt này của Tiêu Kinh Văn, quả thực rất hợp gu thẩm mỹ của anh.

Vẽ một hồi anh lại tự cười một mình, cảm giác hân hoan kiểu "gu thẩm mỹ của mình đỉnh thật".

Chiều đến, anh ghé phòng tranh kiểm tra tiến độ của Tiểu Thần. Lúc anh nhận Tiểu Thần làm học việc, cô bé đã nói rõ mục đích học vẽ là để nhận đơn đặt hàng, có lẽ sẽ không làm lâu dài ở phòng tranh. Lâm Tòng Chỉ không để tâm chuyện đó, anh chỉ quan tâm người này có yêu thích hội họa hay không mà thôi.

Ngày sinh nhật, Tiêu Kinh Văn họp hành cả ngày, đến chập choạng tối mới nhận được quà sinh nhật.

Thực ra hắn chẳng bận tâm Lâm Tòng Chỉ tặng mình cái gì. Năm năm trước, lúc bên nhau đã là tháng sáu, chia tay vào cuối tháng mười hai, chưa kịp đón sinh nhật Lâm Tòng Chỉ. Năm nay tái hợp, cũng vừa vặn lỡ mất ngày 20 tháng 5.

Cho nên so với quà của bản thân, Tiêu Kinh Văn càng tiếc nuối vì chưa thể tổ chức sinh nhật cho Lâm Tòng Chỉ.

"Cái gì đây?" Tiêu Kinh Văn hỏi. Xe đã tắt máy, đậu trong hầm ngầm.

Lâm Tòng Chỉ ngồi ở ghế lái, anh lái chiếc Volkswagen của Tiêu Kinh Văn. Bluetooth đã tự động kết nối lại, hôm nay anh lái xe đi đón Tiêu Kinh Văn tan làm.

"Mở ra xem chẳng phải sẽ biết sao."

Đó là một chiếc hộp gỗ to bằng bàn tay. Tiêu Kinh Văn mở ra, bên trong nằm yên một đôi khuy măng sét bằng ngọc bích hình vuông.

"Đẹp lắm." Tiêu Kinh Văn ngắm nghía một lát, ghé lại gần hôn lên má anh. "Cảm ơn cưng nhé."

"Không thấy quen mắt sao?" Lâm Tòng Chỉ mỉm cười nhìn hắn.

"Hửm?" Tiêu Kinh Văn khó hiểu. "Anh... nên thấy quen mắt hả?"

Lâm Tòng Chỉ đưa tay lật nghiêng chiếc khuy ngọc bích, cho hắn xem chữ ký khắc laser của nhà thiết kế và mã số ở cạnh bên.

Một lúc lâu sau, Tiêu Kinh Văn mới vỡ lẽ: "Đây... đây là đôi khuy anh đã bán đi năm năm trước."

Năm năm trước, Tổng giám đốc Tiêu vẫn chỉ là Giám đốc Tiêu. Để chốt được một thương vụ, Giám đốc Tiêu vốn ghét rượu bia đã phải tiếp khách uống không biết bao nhiêu ly, rồi đứng nôn thốc nôn tháo bên vệ đường dưới trời mưa tầm tã.

Cuối cùng thương vụ đó cũng thành công, hắn thu về được một đôi khuy măng sét ngọc bích với giá 10 vạn, giá chốt phiên đấu giá lên tới 31 vạn.

Hôm ấy hắn gặp một chàng trai, người đã đưa cho hắn một cây dù.

Chàng trai ấy thanh tú, ánh mắt dịu dàng.

Tiêu Kinh Văn hôm đó uống quá nhiều, say đến mức đầu óc quay cuồng, nhưng vẫn cố gắng đứng thẳng lưng trước mặt cậu ấy.

"Nhớ ra rồi hả?" Lâm Tòng Chỉ khởi động xe, nhìn bộ dạng ngẩn ngơ của hắn, nói: "Giám đốc Tiêu, sinh nhật vui vẻ."