Lên Đời - Mạnh Trung Đắc Ý

Căn phòng nhỏ của Cốc Kiều chỉ có một ô cửa sổ bé xíu, chẳng mấy khi đón được gió, cộng thêm không có quạt điện nên hễ đóng cửa là lại nóng phát ngợp. Cô ngồi trước bàn, dùng mỏ của chú chim trên chiếc ghim cài áo lần lượt gõ nhẹ lên từng ngón tay, từ ngón út trở đi, hệt như một chú chim non đang cần mẫn bắt sâu. Gõ một hồi, cô bỗng thấy vui hẳn lên, tựa một chú chim đã no mồi, bất giác mỉm cười với bức tường trắng đối diện.

Bỗng có tiếng gõ cửa, rồi cô nghe giọng dì vọng vào:

– Cốc Kiều, cháu ngủ chưa?

Cốc Kiều vội cất chiếc ghim cài áo vào hộp rồi mới ra mở cửa cho dì.

Sự xuất hiện của bà Lạc dường như khiến căn phòng càng thêm ngột ngạt và chật chội. Bà bảo:

– Sao trong phòng nóng thế này? Mai đi mua cái quạt điện đi.

– Không cần đâu dì, sắp hết hè rồi mà. – Cốc Kiều chủ động nhắc đến chuyện công việc. – Hết hè, dù thế nào cháu cũng phải đi làm thôi ạ. Với bằng cấp và kinh nghiệm của cháu bây giờ, tạm thời chưa tìm được chỗ ưng ý cũng là chuyện thường tình. Đâu thể cứ mong một bước lên trời được, cháu còn trẻ, sau này còn nhiều cơ hội để tiến bộ ạ. Cháu nghĩ mình không thể kén cá chọn canh mãi, cứ tìm được việc là cháu sẽ làm trước để lấy kinh nghiệm, chuyện khác tính sau.

Thật ra, người kén chọn đâu phải cô, mà chính là dì họ. Nhưng Cốc Kiều biết dì cũng chỉ muốn tốt cho mình, nên cô tình nguyện ôm hết trách nhiệm về mình để cả hai đều dễ xử.

Bà Lạc hỏi:

– Ở đây không vừa ý cháu à?

– Dì đối xử với cháu tốt lắm ạ. Nhưng nhà cháu thế nào dì cũng rõ mà, cháu đi làm sớm được ngày nào thì đỡ cho cháu và gia đình ngày đó.

– Tình cảnh của cháu lúc này mà sai một li là đi một dặm ngay. Dì đã hứa thu xếp chuyện việc làm thì nhất định sẽ lo được, cháu đừng có sốt ruột, cứ để dì giải quyết.

– Cháu cảm ơn dì ạ. – Cốc Kiều tiếp lời. – Nhưng nếu việc này phiền phức quá thì dì cũng đừng cố quá làm gì. Cháu đã mười tám tuổi, có khả năng tự chịu trách nhiệm với chính mình rồi ạ.

Cốc Kiều nói cứ như thể mười tám tuổi đã lớn lắm không bằng, khiến bà Lạc nghe mà xót xa thay. Bằng tuổi này, bạn bè của cô vẫn còn đang náo nức chuẩn bị vào đại học.

Dường như sực nhớ ra điều gì, bà Lạc quay sang hỏi Cốc Kiều:

– Cháu có biết Châu Toản không?

– Là một người nổi tiếng phải không ạ? Hình như năm ngoái ông ấy có ra một tập tản văn rất nổi thì phải?

– Đúng là ông ấy rồi. Sao cháu lại biết? – Qua lời Cốc Kiều, bà Lạc đoán chị mình hẳn chưa kể cho cô nghe nhiều về Châu Toản.

– Trước đây, thầy giáo dạy Văn của cháu ngưỡng mộ ông ấy lắm, nên hay nhắc tới trong giờ học ạ.

Hồi sinh nhật năm ngoái, một người bạn đã tặng Cốc Kiều tập tản văn ấy của Châu Toản. Cô mang nó về nhà, cất vào tủ kính phòng khách, nhưng lần sau về thì chẳng thấy đâu nữa. Trùng hợp thay, cũng trong lần về nhà ấy, cô được mẹ cho biết bố mình đã đi “mở khoá tài khoản dân tộc bị đóng băng”. Bấy giờ, lòng cô chỉ canh cánh nỗi lo bố bị lừa gạt, làm gì còn tâm trí đâu mà bận tâm đến tung tích một cuốn sách.

– Ngày mai nhà Châu Toản sẽ sang chơi, tối đến cháu chịu khó nấu thêm hai món nhé. – Bà Lạc rút mười tờ một trăm tệ từ ví ra. – Đây là tiền mua thức ăn cho mấy ngày tới.

– Tiền lần trước dì đưa vẫn còn ạ. Mọi khoản chi tiêu cháu đều ghi hết vào sổ, dì có muốn xem qua không? – Nói rồi, Cốc Kiều liền đi tìm cuốn sổ ghi chép.

– Nếu còn thừa thì cháu cứ giữ lấy mà tiêu vặt. – Bà Lạc phát hiện ra tiền bạc vào tay Cốc Kiều dường như tiêu được lâu hơn hẳn.

Trước khi ra khỏi phòng, ánh mắt bà Lạc dừng lại trên chiếc hộp nhung đặt trên bàn Cốc Kiều. Nhóc Tư nhà họ Lạc đã sớm mách với bà chuyện anh Hai tặng cho chị họ một chiếc ghim cài áo. Dĩ nhiên, với một người như Lạc Bồi Nhân, tặng một món quà nhỏ cho họ hàng cũng chẳng phải chuyện gì to tát. Vấn đề là, trước hôm nay, anh đâu có quen biết Cốc Kiều. Chẳng lẽ anh đã tặng cô món quà vốn dành tặng cho người khác à?

Bà Lạc vờ như vô tình nhắc nhở Cốc Kiều:

– Mai con gái của Châu Toản cũng đến, con bé là bạn của anh họ cháu. Con bé ấy hình như thích anh họ cháu lắm, dạo này cứ gọi điện hỏi suốt xem bao giờ thằng bé về. Con bé vốn học dưới anh họ cháu một khóa, nhưng anh cháu thi đại học từ năm lớp Mười Một cơ. Ban đầu thằng bé chỉ định thi thử cho biết, ai ngờ điểm lại cao bất ngờ nên vào thẳng đại học luôn. Con bé ấy lớn hơn cháu một tuổi, năm nay đã là sinh viên năm hai rồi. Thấy hai đứa thân thiết, bố mẹ hai bên cũng mừng cho chúng nó.

Hồi sắp tốt nghiệp Đại học, bà Lạc tình cờ gặp lại Châu Toản và biết được tuổi của con gái ông ta. Phản ứng đầu tiên của bà là đùng đùng nổi giận, bởi lẽ điều đó đồng nghĩa với việc Châu Toản đã qua lại với người đàn bà khác khi còn chưa dứt khoát với chị gái mình. Mãi về sau bà mới biết vợ Châu Toản mắc bệnh tim bẩm sinh, bác sĩ đã khuyên không nên sinh nở nên vợ chồng họ mới nhận nuôi một bé gái sau khi cưới. Khác với những gia đình khác, họ không hề giấu giếm chuyện này. Còn về lý do Châu Toản vội vã chia tay chị gái bà để cưới một người vợ không thể sinh con, bà chưa bao giờ thật sự tin rằng đó thuần túy là vì tình yêu.

Cơn giận của bà Lạc với Châu Toản cũng chẳng kéo dài được lâu. Tốt nghiệp đại học xong, đối mặt với chuyện phân công công tác và gần như chắc chắn không thể trụ lại Bắc Kinh, bà đành mang theo một tia hy vọng mỏng manh đến tìm Châu Toản nhờ vả. Bấy giờ, bố của Châu Toản đã được phục chức và đang làm hiệu trưởng một trường trung học danh giá. Bà khi ấy chỉ là một cô sinh viên nghèo kiết xác, thân cô thế cô, không có ô dù gì, cũng chẳng có lấy một món quà ra hồn. Bà sực nhớ đến chiếc khăn choàng dài màu trắng do chính tay chị họ đan tặng, kiểu khăn mà cả nam lẫn nữ đều dùng được. Bà bèn mang chiếc khăn ấy đến gặp Châu Toản, viện cớ đó là quà chị họ tặng, và nói rằng chính chị ấy đã bảo bà tới tìm ông ta giúp đỡ. Thật ra bà cũng chẳng dám trông mong gì nhiều, vì lúc đó chị họ đã lấy Lâu Đức Dụ từ lâu lắm rồi. Nào ngờ Châu Toản lại thật sự giúp bà toại nguyện, thu xếp cho bà một chân giáo viên trung học ở Bắc Kinh. Duyên phận run rủi thế nào, con gái lớn của Lạc Bá An lại học đúng lớp do bà chủ nhiệm. Đó đều là chuyện của nhiều năm về trước, từ khi Lạc Bá An ngày càng thăng tiến, những nỗi lo của bà Lạc cũng ngày một nhiều thêm, bà đã sớm rời khỏi bục giảng để chuyển sang một vị trí an nhàn hơn.

Cốc Kiều hoàn toàn không nhận ra ẩn ý của dì họ, cô chỉ cho rằng dì buột miệng nói thế mà thôi. Tuy anh họ đối xử với cô rất tốt, nhưng dù có là anh em ruột thịt đi chăng nữa thì chuyện anh yêu ai cũng đâu đến lượt cô bận tâm. Thời buổi yêu đương tự do, đến bố mẹ còn chẳng quản nổi, cô xen vào làm gì? Ngược lại, khi nghe chuyện anh họ thi vượt cấp vào đại học từ năm lớp Mười Một, cô không khỏi hiếu kỳ hỏi thăm:

Bà Lạc không ngờ mối bận tâm của Cốc Kiều lại lệch sang chuyện này, bà đáp:

– Đại học Z.

Cốc Kiều “ồ” một tiếng, hóa ra là Đại học Z, cùng trường với Trần Huy. Cô ở nhà họ Trần hai ngày, dẫu đang trong kỳ nghỉ hè nhưng Trần Huy lúc nào cũng đeo huy hiệu trường, nom rất hãnh diện về trường mình. Ấy thế mà, cô chưa từng thấy anh họ đeo huy hiệu trường lần nào.

– Cũng muộn rồi, cháu ngủ sớm đi. – Bà Lạc tự cho rằng mình đã bóng gió đủ rõ ràng, với sự thông minh của Cốc Kiều, hẳn cô đã hiểu ý bà.

Đợi dì đi rồi, Cốc Kiều lại lấy chiếc ghim cài áo ra ướm lên ngực áo. Cô lôi hết tất cả áo sơ mi ra, ướm chiếc ghim lên từng chiếc áo một. Chiếc ghim thì đẹp tuyệt, nhưng cô lại chẳng có chiếc áo nào thật sự hợp với nó cả.

Ôi! Chuyện sắm sửa quần áo mới giờ đây thật quá đỗi xa vời.

Cốc Kiều ngồi trước bàn, giở trang báo hôm nay ra xem. Nhà họ Lạc ngày nào cũng đặt rất nhiều báo, cô thường đợi đến tối, khi mọi người đã xem xong mới đem về phòng mình.

Ngày nào cô cũng xem kỹ từng tờ báo như muốn đọc mòn cả trang giấy, thầm mong tìm thấy một trong những lá thư mình gửi cho tòa soạn được đăng tải, nhưng đến tận hôm nay vẫn chẳng thấy tăm hơi.

Cô vừa mong lá thư của mình được đăng, lại vừa sợ lá thứ được đăng lại chính là bài “Thư cảm ơn gửi người công dân nhiệt tình Lạc Bồi Nhân”. Khi viết lá thư này, cô vẫn chưa biết Lạc Bồi Nhân chính là anh họ mình.

Dù Cốc Kiều không hé răng nửa lời về chuyện của bố mình với những người khác trong nhà họ Lạc theo đúng lời dì dặn, nhưng cô đã gửi thư bạn đọc đến rất nhiều tòa soạn báo. Mục đích của những lá thư ấy chỉ có một: để Lâu Đức Dụ đọc được, từ đó nhận ra trách nhiệm của mình, thấy cắn rứt lương tâm mà sớm quay về nhà. Cốc Kiều đoán rằng để gỡ gạc lại khoản tiền khổng lồ đã mất, bố cô chắc chắn sẽ không bỏ qua việc tìm kiếm thông tin trên báo chí, mà trong các mục đăng báo thì chỉ có chuyên mục thư bạn đọc là miễn phí. Vì chẳng biết bố sẽ đọc tờ báo nào, cô đành gửi thư đến tất cả các tờ báo có lượng phát hành lớn nhất thành phố. Để tăng khả năng được duyệt, Cốc Kiều đã biến tấu thành nhiều chủ đề khác nhau. Ngoài việc kêu gọi bố trở về, cô còn nhắc nhở mọi người đề phòng lừa đảo, thậm chí cô còn viết một bài với tựa đề “Thư cảm ơn gửi người công dân nhiệt tình Lạc Bồi Nhân”.

Bức thư ấy thực sự viết rất lố, nhưng sau khi phân tích nội dung của vô số lá thư bạn đọc khác, Cốc Kiều tin rằng lối viết như vậy sẽ có cơ hội được chọn đăng cao hơn. Nội dung bài viết về cơ bản vẫn dựa trên sự thật, chỉ là một vài chi tiết đã được thêm thắt và sắp đặt lại, cùng với đó là những đoạn miêu tả có phần dạt dào cảm xúc quá đà. Cốc Kiều kể rằng cô một thân một mình đến thành phố lớn lạ lẫm này tìm bố, trong lòng ngổn ngang trăm mối lo âu và sợ hãi, cứ ngỡ chốn đô thành này sẽ chẳng chấp nhận một kẻ ngoại tỉnh như mình. Thế nhưng, cô lại may mắn gặp được một người tốt bụng là Lạc Bồi Nhân. Anh chẳng những nhường ghế trên xe buýt, mà còn bất chấp hiểm nguy để bảo vệ cô trước lời đe dọa của kẻ xấu, thậm chí sẵn lòng gác lại công việc bận rộn để nhiệt tình đưa cô đến tận nơi. Cốc Kiều viết rằng, chính cuộc gặp gỡ với một người tử tế như anh đã sưởi ấm trái tim cô, khiến nó nóng bỏng hơn cả nắng hè oi ả.

Ở phần kết của bức thư, Cốc Kiều đã khéo léo nâng tầm vấn đề, quả quyết rằng Lạc Bồi Nhân chính là một hình mẫu tiêu biểu cho người dân thành phố này, và người tốt thì đâu đâu cũng có. Sắp tới đây, khi đất nước lần đầu đăng cai Á vận hội, phong thái nhiệt tình của những người dân thành phố ưu tú như vậy sẽ còn lan tỏa đến nhiều người hơn nữa. Dĩ nhiên, mục đích cuối cùng của lá thư vẫn là để tìm Lâu Đức Dụ, nên bên trong cũng khéo léo cài cắm những thông tin quan trọng về ông.

Cốc Kiều lo ngay ngáy lỡ như lá thư cảm ơn này được đăng tải, nhà họ Lạc sẽ biết chuyện của bố cô. Bản thân cô thì chẳng sao cả, nhưng cô biết dì họ sẽ không thích mấy thông tin này xuất hiện trên mặt báo. Dì không chỉ ghét Lâu Đức Dụ mà còn chẳng mong người ngoài biết mình có một người bà con như thế. Trước mặt dì, Cốc Kiều không bao giờ thanh minh nhiều cho Lâu Đức Dụ, bởi dẫu cô có nói ông không tệ đến thế, dì cũng chỉ cho rằng cô bị tình thân che mờ mắt. Muốn không bị người đời coi khinh, Lâu Đức Dụ chỉ có một con đường duy nhất: trở về nhà và chủ động gánh vác trách nhiệm. Mọi lời giải thích khác đều trở nên vô nghĩa.

Khác với dì, cho đến tận bây giờ, Cốc Kiều vẫn cho rằng Lâu Đức Dụ trở về nhà vẫn tốt hơn so với việc biệt tăm biệt tích. Nếu như ông nhận ra sai lầm và trở về, dẫu có phải bắt đầu lại từ hai bàn tay trắng, gánh nặng trên vai mẹ cô cũng sẽ vơi đi rất nhiều, và cô cũng bớt đi biết bao lo lắng. Công bằng mà nói, trước khi biến cố này xảy ra, Cốc Kiều vẫn công nhận Lâu Đức Dụ có một vai trò nhất định trong gia đình. Dẫu trong mắt cô, Lâu Đức Dụ chỉ là một người bố tạm được, nhưng với hai đứa em gái, ông có thể xem là một người bố tốt.

So với chúng bạn cùng trang lứa trong làng, chẳng thể nào nói Lâu Đức Dụ đối xử tệ bạc với Cốc Kiều được. Ông chưa từng đánh cô roi nào, chẳng để cô thiếu ăn thiếu mặc, những năm gần đây làm ăn khấm khá hơn cũng tỏ ra khá hào phóng với con gái. Những lần Lâu Đức Dụ làm cô tổn thương đều đến từ những chuyện vụn vặt. Ông luôn cực đoan cho rằng mẹ thiên vị cô hơn, vậy nên để công bằng, ông quyết định dồn hết mọi sự ưu ái của mình cho các em gái.

Cốc Kiều từng có một đôi găng tay rất đẹp mà cô đã đeo suốt mấy năm trời. Sau này, đứa em gái thứ hai cũng mê mẩn đôi găng tay ấy, vì thương em nên cô đã tặng cho nó. Nào ngờ, Lâu Đức Dụ vừa trông thấy em gái đeo đôi găng tay cũ của cô liền tức tối giật ra, ném sang một bên rồi bảo:

– Sao lại coi món đồ cũ rích này như của báu thế, để bố dắt con đi mua đôi mới!

Cái điệu bộ đó của ông cứ như thể cô vừa cho em mình thứ đồ bỏ đi không bằng. Vì chuyện này mà cô đã cãi nhau một trận với Lâu Đức Dụ, mẹ cô biết chuyện dĩ nhiên đứng về phía cô. Rõ ràng Lâu Đức Dụ là người sai rành rành, vậy mà ông lại làm ra vẻ mình phải chịu nỗi oan tày trời, còn hậm hực quay sang dặn đứa em thứ hai:

– Sau này đừng nhặt đồ người ta không cần nữa, bố sẽ mua cho con đồ mới!

Mẹ cô vốn hiếm khi nổi nóng, nhưng lần đó bà đã bị chọc điên, cuối cùng Lâu Đức Dụ đành phải xuống nước xin lỗi. Cũng từ dạo ấy, sự thiên vị của ông trở nên kín đáo hơn đôi chút.

Cốc Kiều lần lượt gấp gọn từng tờ báo, trước khi lên giường ngủ lại đem chiếc ghim cài áo ra ngắm nghía thêm một lần. Cô thầm thì với chiếc ghim nhỏ rằng: “Đừng sốt ruột nhé, sớm muộn gì chị cũng sẽ có một bộ quần áo thật hợp với em”.