Lên Đời - Mạnh Trung Đắc Ý

Vốn không yên tâm về chiếc Daihatsu màu vàng của Cốc Kiều, bà Lạc thẳng thừng gạt phăng đòi hỏi được ngồi ké xe đi hóng gió của nhóc Tư.

Cậu nhóc tiu nghỉu quay vào phòng khách. Vừa thấy thùng nước ngọt Jianlibao Cốc Kiều mang tới, cậu đã vội nhào đến định khui một lon thì bị bà Lạc gọi giật lại.

Nhóc Tư phân bua:

– Con chỉ muốn xem có trúng thưởng không thôi mà.

Thực ra, cậu nhóc chẳng khoái món nước này cho lắm, nhưng dạo gần đây cứ thấy lon Jianlibao là lại ngứa tay muốn bật nắp. Nguyên do là vì quảng cáo trên ti vi nói rằng chỉ cần giật được khoen lon có in hình trúng thưởng là sẽ nhận ngay năm mươi nghìn tệ.

Năm mươi nghìn tệ cơ đấy! Số tiền đó đủ cho nhóc Tư ăn gà rán KFC mệt nghỉ, chẳng bao giờ phải ngửa tay xin mẹ tiền tiêu vặt, cũng không cần phải ghen tị với anh Hai nữa. Cậu sẽ trở thành một trong những học sinh tiểu học giàu có nhất trường, tha hồ mua máy chơi game và đồng hồ điện tử đời mới nhất.

Dạo trước, nhóc Tư đã dốc sạch tiền mừng tuổi để ôm về cả đống Jianlibao. Nhưng cậu chẳng uống, chỉ chăm chăm bật nắp từng lon để tìm khoen trúng thưởng, hễ không có là lại đem cho bạn bè, thành ra cả lớp ai cũng được cậu mời nước. Oái oăm thay, có một cậu bạn từng xích mích với nhóc Tư sau khi uống lon nước được cho thì lăn ra đau bụng. Phụ huynh cậu nhóc kia nghi nhóc Tư ghim thù, bỏ thứ gì đó vào nước nên đã làm ầm lên với giáo viên. Bấy giờ, bà Lạc mới vỡ lẽ chuyện con trai mình “hào phóng khao bạn”.

Mãi về sau, chân tướng sự việc mới sáng tỏ: cậu bạn kia đau bụng là do ăn xiên thịt cừu nướng ở gần trường, mấy đứa ăn cùng cũng bị Tào Tháo rượt một phen. Nhờ vậy, nhóc Tư nhà họ Lạc mới được minh oan.

Nhỏ Ba kể lại cho Cốc Kiều nghe chuyện về em trai mình cứ như đang kể chuyện hài.

Bị chị bóc phốt, nhóc Tư hậm hực ra mặt, bèn quay sang hỏi vặn:

– Chị Ba, chị dám nói lúc giật khoen lon chị không hề mong mình trúng thưởng đi?

Rồi cậu lại quay sang hỏi Cốc Kiều:

– Chị họ, chẳng lẽ chị không muốn trúng năm mươi nghìn tệ ạ?

Cốc Kiều thành thật đáp:

– Có chứ.

Ngày trước, thấy Tiêu Già trúng một lúc năm trăm tệ, cô cũng mua không ít vé số cào Á Vận Hội để thử vận may, nhưng giải thưởng lớn nhất cô nhận được cũng chỉ là một tệ. Sau nhiều lần thất vọng, cô dần vỡ lẽ rằng mình không có số phất lên nhờ may rủi, chỉ có thể trông cậy vào sức mình.

Giờ đây, Cốc Kiều không còn mơ mộng hão huyền về chuyện trúng số nữa, thay vào đó, cô lại thầm thán phục hiệu quả kinh doanh mà chiến dịch quảng cáo này mang lại. Chỉ nhờ chiêu thức trúng thưởng trên khoen lon ra mắt vài tháng trước mà doanh thu của Jianlibao đã tăng vọt. Đầu óc cô lúc này chỉ mải nghĩ làm sao để việc buôn bán của mình ngày một phát đạt.

Cuối cùng, nhóc Tư bỗng gào lên:

– Có ai mà không muốn trúng giải độc đắc năm mươi nghìn tệ chứ!

Thấy cậu em họ đã lún sâu vào cơn mê trúng thưởng, Cốc Kiều đành nhắc nhở:

– Em có bao giờ nghĩ đến xác suất trúng giải của mình là bao nhiêu không?

– Thì một là trúng, hai là không trúng, chỉ có hai khả năng thôi chứ mấy.

Nhỏ Ba cốc nhẹ vào đầu cậu em ngốc nghếch:

– Ngu hết thuốc chữa!

Nếu đây là một bài toán, nhóc Tư chắc chắn sẽ không đưa ra đáp án một phần hai. Thế nhưng, khi vận nó vào người mình, cậu nhóc lại vứt bỏ hết mọi sự khách quan.

Bà Lạc đuổi hai đứa con về phòng để có không gian nói chuyện riêng với Cốc Kiều. Khi biết nhà cô vừa trả hết nợ, bà lại không thấy vui mừng như cô.

Bà Lạc vẫn luôn canh cánh nỗi lo Cốc Kiều sẽ coi sự giúp đỡ của mình là điều hiển nhiên, thế nhưng cô lại chẳng một lần tìm đến nhờ vả, khiến bà đâm ra hụt hẫng. Bà cũng từng âm thầm hờn dỗi, cho rằng nhà chị họ chỉ giỏi sĩ diện hão, nhưng xét cho cùng vẫn là chỗ máu mủ ruột rà. Nhớ đến người chị họ, bà tính tới tính lui, vẫn thấy mình nợ chị ấy nhiều hơn. Vốn dĩ bà đã định bụng đợi Cốc Kiều sang sẽ bàn bạc kỹ lưỡng về khoản nợ kia, vậy mà giờ đây, gia đình cô đã tự mình xoay xở xong xuôi, chẳng cần đến sưu giúp đỡ của bà nữa.

Trước kia, bà luôn sợ gia đình chị họ sẽ trở thành gánh nặng của mình. Vậy mà bây giờ, khi tình cảm dành cho chị họ đã chiến thắng mọi toan tính, khiến bà quyết định dang tay cứu giúp thì cơn khủng hoảng của họ lại qua rồi.

Những lời Cốc Kiều nói dạo trước lại văng vẳng bên tai bà Lạc, khi ấy bà chỉ nghĩ cô giận quá mất khôn mới nói như vậy. Còn bây giờ, bà lại ngờ rằng Cốc Kiều đến đây là để cố tình khoe mẽ, hòng chứng tỏ rằng không có bà thì nhà cô vẫn trả được hết nợ. Giờ cô không cần mặc lại đồ cũ của bà nữa, nói chuyện cũng tự tin thấy rõ. Bộ quần áo sặc sỡ Cốc Kiều đang mặc đập thẳng vào mắt bà Lạc, khác một trời một vực với những bộ đồ cũ bà từng cho cô. Trong mắt bà Lạc lúc này, ngay cả bộ trang phục ấy cũng như đang chế nhạo mình.

Thế nhưng, bà lại chẳng tìm thấy chút dấu vết khoe khoang hay thị uy nào trong ánh mắt Cốc Kiều. Cô chỉ đang thật lòng chia sẻ một tin mừng.

Dĩ nhiên, bà Lạc không phải người không rành cách đối nhân xử thế. Bà hiểu rõ, dù xét về tình hay về lý, lúc này bà nên mừng cho gia đình chị họ, mừng vì Cốc Kiều đã có một cuộc sống tốt hơn, dẫu cho con đường cô chọn hoàn toàn trái ngược với những gì bà đã vạch sẵn.

Dù sao Cốc Kiều cũng chỉ là một cô gái mới đôi mươi, bươn chải ngoài xã hội nào phải chuyện dễ dàng. Công việc buôn bán tuy cũng kiếm được chút đỉnh, nhưng xét về địa vị xã hội thì gần như không có gì. Gia đình cô lại chẳng biết định hướng cho con cái, xem ra vẫn phải dựa vào bà. Nghĩ vậy, những cảm xúc ngổn ngang trong lòng bà Lạc tạm lắng xuống, nhường chỗ cho sự quan tâm dành cho đứa cháu gái.

Bà Lạc từng nghe Châu Toản kể rằng Cốc Kiều và Tiêu Già vẫn thường xuyên qua lại, bố mẹ cậu cũng rất quý cô. Theo lời Châu Toản, Tiêu Già là một chàng trai vô cùng ưu tú.

– Chuyện nhà đã lo liệu xong xuôi thì cháu cũng nên tính đến chuyện của mình đi. Dì thấy buôn bán mãi cũng không phải kế lâu dài, hay là đi học tại chức lấy cái bằng đại học đi. Chuyện trường lớp cứ để dì lo.

Bà Lạc thầm nghĩ, dẫu không nói đến công ăn việc làm thì chuyện cưới xin cũng cần ít nhất một tấm bằng cho thoả đáng. Nhà người ta có thoáng đến mấy, nghe con dâu tương lai mới tốt nghiệp cấp ba thì cũng khó ăn khó nói lắm.

Cách nhìn của bà Lạc về giới con buôn cũng chẳng khác mấy so với định kiến chung của xã hội. Cốc Kiều chỉ nghĩ dì mình có tầm nhìn hạn hẹp, chưa hiểu rõ thời cuộc chứ không cho rằng bà đang xem thường mình.

Cô bèn phân bua:

– Dì ơi, cháu ngày nào cũng đọc báo nên có linh cảm sắp có thay đổi lớn đấy ạ. Sau này, những người làm kinh tế tư nhân như cháu sẽ có cơ hội phát triển rất lớn.

Hai năm trước, chủ trương đối với kinh tế tư nhân vẫn còn khá mông lung, chưa thực sự rõ ràng. Hồi Lâu Đức Dụ mở xưởng nhỏ ở quê để thuê người làm, bà ngoại còn dặn đi dặn lại ông phải kín đáo, chớ quá phô trương kẻo bị quy thành tư sản. Lâu Đức Dụ chỉ bảo bà ngoại lo xa. Hai năm trở lại đây, chính sách về kinh tế tư nhân tuy không mấy sáng sủa, nhưng Cốc Kiều đã sớm đánh hơi được những chuyển biến mới. Kể từ sau Tết Dương lịch năm 1992, các mặt báo đều tập trung vào vấn đề kinh tế hơn hẳn những lĩnh vực khác.

Gần đây Cốc Kiều đặt mua tới ba loại báo, ngày nào cũng nghiền ngẫm kỹ lưỡng. Cô phân tích cho dì nghe những tín hiệu mới trên mặt báo, càng nói càng hào hứng vì cảm nhận rõ một thời cơ lớn đang đến gần. Mấy hôm nay cô vẫn đang cân nhắc liệu buôn quần áo có phải là cơ hội lớn nhất của mình không. Hôm qua, cô có đi xem thử máy nhắn tin hiển thị chữ và lờ mờ nhận ra lợi nhuận của mặt hàng này còn cao hơn cả áo khoác da. Chỉ tiếc là hiện tại cô không có nhiều vốn, muốn buôn máy nhắn tin thì vẫn phải làm vài vụ lớn đã. Cô đang đợi chính sách thoáng hơn để rủ Tiêu Già làm cùng, chứ tình hình còn chưa ngã ngũ thế này mà bảo cậu từ bỏ con đường công danh xán lạn để lăn lộn thương trường với mình, thì trong mắt người đời, chẳng khác nào đang kéo người ta xuống vũng bùn.

Bà Lạc không khỏi ngạc nhiên, chẳng ngờ Cốc Kiều bận tối mắt tối mũi kiếm tiền mà vẫn giữ được thói quen đọc báo mỗi ngày. Mấy điều cô vừa nói, chồng bà cũng từng bâng quơ nhắc đến trên bàn ăn vài hôm trước, nhưng chỉ lướt qua rất nhanh. Ở nhà, Lạc Bá An vốn kiệm lời, có lẽ vì bao nhiêu lời hay ý đẹp đã dốc hết cho việc xã giao bên ngoài. Hai vợ chồng chủ yếu chỉ bàn chuyện vặt vãnh trong nhà, mà ông vốn chẳng mấy để tâm đến chúng, thành ra họ cũng không có gì nhiều để nói với nhau.

Thấy bà Lạc không mấy hứng thú với chủ đề này, Cốc Kiều chỉ nói vài câu đã dừng lại.

Bà Lạc liền lái sang chuyện khác:

– Cháu với Tiêu Già thân thiết lắm à?

Cốc Kiều không hiểu tại sao dì lại đột ngột hỏi vậy, bèn thắc mắc:

– Dì tìm Tiêu Già có việc gì ạ?

Biết Cốc Kiều đã hiểu lầm, bà Lạc đang định giải thích thì chiếc máy nhắn tin bên hông cô bỗng réo vang.

Dãy số hiện lên màn hình trông lạ hoắc, nhưng với dân làm ăn như cô, việc nhận được tin nhắn từ một số máy không quen cũng là chuyện thường tình.

– Dì ơi, cho cháu gọi nhờ một cuộc điện thoại được không ạ?

Cốc Kiều bấm gọi lại dãy số ấy.

– A lô…

Cô nghe thấy một giọng nói quen thuộc vang lên từ đầu dây bên kia, hỏi cô đang ở đâu.

Lạc Bồi Nhân đang đứng ở bốt điện thoại công cộng chờ Cốc Kiều gọi lại, lần này anh không phải đợi lâu.

Lần gần nhất anh chờ điện thoại của cô là vào năm 1990. Hồi ấy, anh tìm đến nhà họ Trần nhưng không thấy Cốc Kiều đâu, họ nói cô đã dọn đi. Anh lần tới địa chỉ mới cũng chẳng gặp được cô, đành ra bốt điện thoại công cộng gần nhất xếp hàng chờ gọi. Gã đàn ông đứng ngay trước mặt anh đang thao thao bất tuyệt vào ống nghe những lời lẽ sến súa, nào là “Anh nhớ em rồi, em có nhớ anh không? Nhớ nhiều không thế?”, đoạn lại tự cười khà khà một mình, “Lúc ăn cơm em có nhớ anh không, anh ăn táo mà cứ nghĩ đến em”… Nói xong, gã lại lôi từ trong túi ra một cuốn sổ con, bắt đầu ngâm nga bài thơ tình sướt mướt gã mới sáng tác cho cô gái ở đầu dây bên kia nghe, câu nào câu nấy cũng kết bằng một dấu chấm than đầy cảm xúc.

Lạc Bồi Nhân đã phải tra tấn lỗ tai với mớ ngôn từ nhung nhớ sáo rỗng này suốt hơn mười phút, cuối cùng không thể nhẫn nại thêm, đến phép lịch sự tối thiểu cũng bị anh vứt xó. Anh bực dọc gắt lên với gã đàn ông phía trước:

– Anh xong chưa vậy hả?

Gã kia quay lại lườm anh một cái cháy mặt:

– Không đợi được thì cút sang chỗ khác mà gọi!

Nói rồi, gã lại tiếp tục đọc diễn cảm thơ tình vào ống nghe. Lạc Bồi Nhân đập mạnh tay vào tấm kính. Gã kia tức tối quay phắt lại, đang định nổi khùng thì anh đã nhét vào tay gã mười tệ, nói:

– Anh sang chỗ khác gọi đi!

– Có tiền thì ngon lắm à! – Song, giọng gã đã nhỏ dần.

Trước vóc dáng cao lớn cùng gương mặt lạnh như tiền của Lạc Bồi Nhân, gã đàn ông thấy yếu thế hẳn, đành cầm lấy mười tệ và cuốn sổ thơ chuồn thẳng.

Lạc Bồi Nhân đứng trong bốt điện thoại, thấp thỏm chờ máy. Mười phút trôi qua không thấy hồi âm, rồi mười lăm phút cũng vẫn biệt tăm.

Hôm ấy là một ngày cuối xuân năm 1990, gió tuy chẳng lạnh mà lại thổi bùng lên ngọn lửa sốt ruột trong lòng anh.

Người đàn ông xếp hàng sau lưng cũng sốt ruột không kém, cứ dậm chân bình bịch rồi cất giọng y hệt anh khi nãy:

– Anh xong chưa vậy hả?

Lạc Bồi Nhân lại móc túi lấy ra mười tệ, bảo người phía sau sang chỗ khác gọi.

Mãi hai mươi tám phút sau, Lạc Bồi Nhân mới gọi lại lần nữa, lần này anh bấm số máy bàn nhà Tiêu Già.

Ở đầu dây bên kia, Tiêu Già báo tin Cốc Kiều hẳn đang trên chuyến tàu từ Erenhot trở về, có lẽ ngày mai sẽ tới nơi. Cậu sẽ ra ga đón cô, bảo Lạc Bồi Nhân cứ yên tâm.

Lạc Bồi Nhân gác máy, chẳng còn lòng dạ nào mà ngắm vầng trăng tròn vành vạnh đêm hôm ấy. 

Lần này, cái lạnh ngoài bốt điện thoại dường như còn buốt hơn lần trước, nhưng anh chẳng mảy may để tâm. Vừa xuống máy bay, anh đã đến thẳng sạp hàng của Cốc Kiều, hiềm nỗi cô không có ở đó.

Từng chữ của Cốc Kiều vang lên rõ mồn một:

– Em đang ở nhà anh.

Rồi cô lại không kìm được mà hỏi thêm:

– Anh vẫn đang ở Thượng Hải ạ?

Nghe tin Lạc Bồi Nhân đã rời Thượng Hải trở về, Cốc Kiều vui như hoa nở trong lòng, thầm nghĩ vậy là mình lại có cơ hội gặp anh thêm vài lần nữa. Vậy mà giọng cô vẫn điềm nhiên đến lạ, hẳn người ở đầu dây bên kia chẳng thể nào nhận ra cô đang cười.

Cốc Kiều vừa gác máy, quay người lại đã thấy dì họ đứng ngay bên cạnh tự lúc nào.

Bà Lạc cất tiếng hỏi:

– Ai gọi cho cháu thế?

Cốc Kiều chẳng thấy có gì phải giấu giếm, bèn đáp:

– Anh họ ạ.

– Hai đứa vẫn còn liên lạc với nhau à?

Lạc Bồi Nhân đi từ trước Tết, mãi một thời gian sau mới về nhà, bấy giờ Cốc Kiều đã dọn đi từ lâu. Bà không ngờ anh lại chủ động tìm bà để hỏi nguyên cớ cô dọn đi, và dọn đi đâu. Bấy giờ, vì không muốn tiết lộ lý do thực sự, bà đành bịa chuyện rằng Cốc Kiều muốn ở cùng bạn bè đồng trang lứa nên đã dọn đến nhà một người bạn của bố cô. Bà còn nói thêm rằng Cốc Kiều là con gái nhà quê nên rất có gia giáo, sợ ở chung với một cậu con trai trạc tuổi dễ chịu điều ra tiếng vào, rồi bà cười bảo thực ra chuyện đó vốn chẳng cần thiết lắm.

Lạc Bồi Nhân liếc bà một cái, ánh nhìn đó như thể đang nói câu chuyện bà vừa kể quả thực nực cười hết chỗ nói.

Vốn dĩ thường ngày, bà và đứa con riêng của chồng gần như không bao giờ nhìn thẳng mặt nhau, thế nên cái liếc mắt ấy đã khiến bà thấy khó chịu suốt một thời gian dài.